e-Podatki

Refakturowanie, nieustanne wątpliwości 2008-12-09


Interpelacja nr 5214 do ministra finansów w sprawie refakturowania dodatkowych świadczeń.
Czy ministerstwo planuje wprowadzenie do ustawy pojęcie refakturowania? Czy istnieje możliwość opracowania przez Ministerstwo Finansów szczegółowej instrukcji, z której jednoznacznie wynikać będzie, w jakich warunkach może dojść do refakturowania dodatkowych świadczeń oraz jakie mogą to być świadczenia?

(…) Szanowny Panie Ministrze! W krajach wysoko rozwiniętych usługi są jednym z najważniejszych segmentów gospodarki. Od kilku lat także w Polsce obserwujemy znaczny wzrost zatrudnienia w tym sektorze. Bardzo często jednak usługodawcy, wychodząc naprzeciw oczekiwaniom rynku, chcąc uatrakcyjnić swoją ofertę, a także przyciągnąć klienta, oferują usługi, które nie wiążą się bezpośrednio z rodzajem wykonywanej przez nich działalności.

Przykładem może być firma szkoleniowa (zleceniobiorca), która wraz z dwudniowym programem szkolenia motywacyjnego przesyła w swojej ofercie propozycję miejsc noclegowych w hotelu dla pracowników zleceniodawcy. Hotel ten według zleceniobiorcy posiada idealne warunki do efektywnego zrealizowania programu. Zleceniodawca, uznając przedstawioną ofertę za właściwą, prosi o zorganizowanie szkolenia wraz z załatwieniem noclegów oraz transportu na miejsce szkolenia bez pobierania dodatkowej marży. Po zakończonym szkoleniu zleceniobiorca wystawia fakturę zleceniodawcy. Główne zadanie, jakie ma do zrealizowania zleceniobiorca, czyli zorganizowanie szkolenia, opodatkowane jest 22-procentowym podatkiem VAT. Jednak wystawione zleceniobiorcy przez hotel oraz przewoźnika faktury będą zawierały kwotę z 7-procentowym VAT-em.

W tym właśnie miejscu wielu polskich przedsiębiorców natrafia na lukę w przepisach i niejednoznaczne określenie warunków rozliczenia należnego podatku VAT. Czy zleceniobiorca powinien wystawić zleceniodawcy fakturę za ˝organizację szkolenia motywacyjnego˝, dodając do kwoty szkolenia koszt noclegów oraz transportu i doliczając do otrzymanej sumy 22% VAT? Czy też może wystawić fakturę za organizację szkolenia (z 22-procentowym podatkiem VAT) oraz refakturować na zleceniodawcę faktury otrzymane od hotelu oraz przewoźnika, nie zmieniając tym samym wysokości podatku VAT z 7% do 22%?

Mimo iż pojęcie refaktury zostało ukształtowane w praktyce gospodarczej, nie występuje ono w obowiązującej ustawie z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług. Możliwość refakturowania dopuściły m.in: Ministerstwo Finansów (pismo z 14 lipca 1995 r., PP3-8218-3116/95/ MR, dotyczące poprzedniej ustawy z 1993 r.), Sąd Najwyższy (wyrok z 15 października 1998 r. - III ZP 8/1998), Naczelny Sąd Administracyjny (wyrok z 27 października 1995 r. - SA/Wr752/95; wyrok z 30 czerwca 2006 r. - IFSK 810/2005) oraz Unia Europejska (2006/12/WE Rady).

Problem jednak w tym, że nigdzie nie pojawia się jednoznaczne wyjaśnienie, kto i na jakich zasadach może refakturować usługi. I tak na przykład ciągle niejednoznaczne jest, czy refakturę wystawić może wyłącznie przedsiębiorca, któremu można przypisać wykonanie czynności opodatkowanej, czy także możliwe jest przeniesienie na podstawie odrębnego dokumentu rozliczeniowego (refaktury) kosztów poniesionych w związku z innym świadczeniem podlegającym opodatkowaniu VAT.

W związku z wieloma wątpliwościami proszę o odpowiedź na następujące pytania:

- Czy ministerstwo planuje wprowadzenie do ustawy pojęcie refakturowania?

- Czy istnieje możliwość opracowania przez Ministerstwo Finansów szczegółowej instrukcji, z której jednoznacznie wynikać będzie, w jakich warunkach może dojść do refakturowania dodatkowych świadczeń oraz jakie mogą to być świadczenia?

Z poważaniem
Poseł Agnieszka Kozłowska-Rajewicz
oraz grupa posłów
Warszawa, dnia 19 września 2008 r.

Odpowiedź podsekretarza stanu w Ministerstwie Finansów - z upoważnienia ministra - na interpelację nr 5214 w sprawie refakturowania dodatkowych świadczeń

Szanowny Panie Marszałku! W związku z pismem z dnia 26 września 2008 r., nr SPS-023-5214/08, przy którym przekazano interpelację pani Agnieszki Kozłowskiej-Rajewicz, pana Macieja Orzechowskiego oraz pana Jakuba Rutnickiego - posłów Klubu Parlamentarnego Platforma Obywatelska - w sprawie refakturowania dodatkowych świadczeń, uprzejmie informuję:

Przepisy w zakresie podatku od towarów i usług podlegają harmonizacji z przepisami prawa Unii Europejskiej dotyczącymi podatków obrotowych. Podstawowym aktem w zakresie tego podatku jest dyrektywa Rady 2006/112/WE z dnia 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej (Dz. U. UE L z 2006 r. nr 347/1, z późn. zm.).

Przepisy tej dyrektywy nie posługują się pojęciem ˝refakturowania˝. Nie ma zatem podstaw, aby takie pojęcie wprowadzić do przepisów ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. Nr 54, poz. 535, z późn. zm.).

Zgodnie z przepisem art. 73 ww. dyrektywy podstawą opodatkowania jest wszystko, co stanowi zapłatę otrzymaną lub którą dostawca lub usługodawca otrzyma w zamian za dostawę towarów lub świadczenie usług od nabywcy, usługobiorcy lub osoby trzeciej, włącznie z subwencjami związanymi bezpośrednio z ceną takiej dostawy lub świadczenia. Podstawę tę stanowi zatem kwota obejmująca wszelkie należności, jakie w związku z danym świadczeniem są należne od nabywcy, a nie osobno poszczególne elementy składające się w efekcie na tę kwotę.

W przypadku świadczenia czynności złożonych, do celów poboru podatku VAT należy każdorazowo badać konkretny stan faktyczny, w którym dokonywane jest takie świadczenie, w celu ustalenia, czy w danym stanie faktycznym mamy do czynienia z jednym świadczeniem złożonym z różnych czynności, czy też z dwoma lub więcej odrębnymi świadczeniami.

Istotne jest zatem ustalenie, czy w konkretnym stanie faktycznym czynności wykonywane w ramach określonego świadczenia są ze sobą tak ściśle związane, że tworzą obiektywnie tylko jedno nierozerwalne świadczenie, którego rozdzielenie miałoby charakter ˝sztuczny˝ i mogłoby mieć jedynie na celu uzyskanie nieuprawnionej korzyści podatkowej.

Niezbędne jest więc ustalenie - biorąc pod uwagę wszystkie okoliczności - które ze świadczeń ma charakter świadczenia głównego, a które jedynie są czynnościami pomocniczymi, ułatwiającymi (umożliwiającymi bądź warunkującymi) korzystanie ze świadczenia głównego. W takim przypadku pozostałe elementy świadczenia traktuje się jako usługi pomocnicze, do których stosuje się te same zasady opodatkowania, co do świadczenia głównego (orzeczenie Trybunału Sprawiedliwości Wspólnot Europejskich z dnia 25 lutego 1999 r. w sprawie Card Protection Plan Ltd, C-349/96 oraz z dnia 27 października 2005 r. w sprawie Levob Verzekeringen BV, C-41/04).

W świetle przepisów o podatku VAT ˝sztuczne˝ dzielenie świadczeń nie jest z pewnością dopuszczalne w celu optymalizacji opodatkowania. Na takie rozumienie przepisów ww. dyrektywy wskazuje orzecznictwo Trybunału Sprawiedliwości Wspólnot Europejskich, w którym Trybunał wyraźnie wskazuje, iż w każdym przypadku określenie charakteru świadczenia powinno odbywać się w oparciu o konkretny stan faktyczny (m.in. orzeczenie z dnia 2 maja 1996 r. w sprawie Faaborg-Gelting Linien C-231/94 oraz z dnia 29 marca 2007r. w sprawie Aktiebolaget NN C-111/05.).

W kwestii wydania instrukcji uprzejmie informuję, iż nie jest to możliwe ze względu na różnorodność indywidualnych stanów faktycznych występujących przy świadczeniu usług (należy jednak zaznaczyć, iż minister finansów na podstawie ustawy Ordynacja podatkowa wydaje nie instrukcje, lecz interpretacje podatkowe). Określenie charakteru świadczenia i wysokości jego opodatkowania powinny być ustalane w odniesieniu do konkretnego stanu faktycznego występującego u podatnika, przy uwzględnieniu wszystkich okoliczności wiążących się z takim świadczeniem.

W tym miejscu należy wskazać, iż w przypadku powstania u podatnika wątpliwości dotyczących interpretacji przepisów prawa podatkowego w jego indywidualnej sprawie, może on zwrócić się do właściwego organu podatkowego z wnioskiem o wydanie interpretacji indywidualnej dotyczącej jego konkretnego stanu faktycznego. Zasady udzielania interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnych sprawach szczegółowo określają przepisy art. 14b-14p ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60, z późn. zm.). Natomiast organy właściwe do wydawania w indywidualnych sprawach pisemnych interpretacji przepisów określa rozporządzenie ministra finansów z dnia 20 czerwca 2007 r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz. U. Nr 112, poz. 770).

Z poważaniem
Podsekretarz stanu Ludwik Kotecki
Warszawa, dnia 20 października 2008 r. (…)

(źródło: Sejm)