e-Podatki

Raport z kontroli NIK 2008-10-14


NIK przeprowadził kontrolę w Ministerstwie Finansów, UKSach i USach, stwierdzając że system wykrywania dochodów z nieujawnionych źródeł jest mało skuteczny.

(…) Kontrola NIK przeprowadzona zgodnie z planem pracy Izby na 2007 rok w Ministerstwie Finansów, 9 urzędach kontroli skarbowej i 19 urzędach skarbowych wykazała, że system wykrywania i opodatkowania przychodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach lub pochodzących ze źródeł nieujawnionych jest kosztowny i nieskuteczny. Postępowania zmierzające do ustalenia i opodatkowania przychodów z nieujawnionych źródeł, prowadzone z wykorzystaniem wytycznych Ministerstwa Finansów z 2004 r., przyniosły niewielkie efekty, pomimo znacznego nakładu pracy administracji skarbowej.

W 19 kontrolowanych urzędach skarbowych przez okres 2,5 roku uzyskano tylko 804 tys. zł dodatkowych wpływów, a w przypadku 9 urzędów kontroli skarbowej dodatkowe wpływy wyniosły 20 mln zł. Jednocześnie na wynagrodzenia pracowników zajmujących się tymi zagadnieniami wydatkowano 2-3 krotnie więcej.

Zdaniem NIK, głównymi przyczynami braku znaczących rezultatów postępowań zmierzających do opodatkowania przychodów z nieujawnionych źródeł były:

1. rozpatrywanie informacji sygnalnych z odległych lat w celu uniknięcia przedawnienia,

2. nieprzestrzeganie zasady obejmowania badaniem przede wszystkim transakcji przeprowadzanych przez osoby, co do których istnieje przypuszczenie, że mogą posiadać inne niż deklarowane źródła dochodów,

3. rozpatrywanie przez urzędy skarbowe w pierwszej kolejności informacji o niskich kwotach dla uzyskania wyższego poziomu wykorzystanych informacji sygnalnych,

4. niedostateczny nadzór naczelników niektórych urzędów skarbowych nad tymi zagadnieniami.
Z kontroli resortowych wynikało, że system był nieefektywny. Mimo to, Minister Finansów nie przeprowadził analizy zasadności zaleceń zawartych w wytycznych i nie opracował środków zaradczych.

NIK wnioskuje m.in. aby:
1. Działania organów podległych Ministrowi Finansów były ukierunkowane na wykrywanie nieujawnionych dochodów i na egzekucję wynikających stąd zobowiązań, a nie na dokładne sprawdzanie wszystkich spraw, zaczynając od najstarszych, zagrożonych przedawnieniem.

2. W pierwszej kolejności analizowane były informacje o wydatkach na znaczne kwoty, przy których występują znaczące różnice między kwotą wydatków a dochodami ustalonymi na podstawie danych posiadanych przez organy podległe Ministrowi Finansów, zwłaszcza o transakcjach zrealizowanych przez osoby z tzw. sfery „podwyższonego ryzyka”. (…)
(źródło: NIK)