e-Podatki

Spadkobiercy mogli żądać zwrotu VAT 2007-07-03


Trybunał Konstytucyjny rozpoznał pytanie prawne Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu dotyczące zwrotu kwoty nadwyżki podatku naliczonego nad należnym.

(…) Edmund G. prowadził działalność gospodarczą w zakresie usług turystyki przyjazdowej. Do sprzedaży usług stosował stawkę podatku od towarów i usług w wysokości 0 proc. W związku z tym w jego rozliczeniach często występowała nadwyżka podatku naliczonego nad należnym, którą podatnik w składanych deklaracjach VAT-7 wykazywał do zwrotu na rachunek bankowy. Po śmierci Edmunda G. jego spadkobiercy złożyli deklarację VAT -7 i wystąpili o zwrot nadwyżki podatku naliczonego nad należnym. Urząd skarbowy odmówił zwrotu podatku uzasadniając, że wraz ze śmiercią podatnika uprawnionego do złożenia deklaracji, wygasa prawo do zwrotu nadwyżki podatku na rachunek bankowy. W odwołaniu spadkobiercy wnieśli o zaliczenie zwrotów podatku VAT do masy spadkowej. Dyrektor Izby Skarbowej utrzymał w mocy decyzje pierwszej instancji. Zdaniem pytającego sądu możliwość żądania zwrotu nadpłaty podatku, czy też domagania się zwrotu bezpośredniego podatku od towarów i usług jest tak samo istotna dla podatnika jak i jego spadkobierców. Kwestionowana regulacja jest niezgodna z konstytucyjną zasadą ochrony prawa dziedziczenia – stwierdził Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu.

Po przeprowadzeniu rozprawy Trybunał Konstytucyjny orzekł, że art. 100 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa w brzmieniu obowiązującym od dnia 1 stycznia 2003 r. do dnia 31 sierpnia 2005 r., w zakresie, w jakim nie przyznaje spadkobiercom podatnika podatku od towarów i usług prawa do określenia w decyzji podatkowej prawa do zwrotu na ich rzecz nadwyżki podatku naliczonego nad należnym, jeżeli spadkodawca przed śmiercią nabył prawo do zwrotu podatku i nie złożył stosownej deklaracji, jest niezgodny z art. 21 ust. 1 i art. 64 ust. 1 Konstytucji.

Oznacza to, iż w tym przypadku nieprzyznanie spadkobiercom prawa do zwrotu nadwyżki podatku naliczonego nad należnym jest niezgodne z Konstytucją. Trybunał Konstytucyjny stwierdził bowiem, że przepisy przewidują wprawdzie przejście określonego prawa na spadkobierców, ale nie gwarantują jego realizacji. Spadkobierca bowiem przejmuje na podstawie Ordynacji podatkowej przysługujące spadkodawcy prawo do zwrotu podatku od towarów i usług, ale jednocześnie w praktyce często nie może z tego prawa skorzystać. Prowadzi to w rzeczywistości do pozoru prawa. Prawo do zwrotu różnicy między podatkiem naliczonym a podatkiem należnym należy do kategorii praw i obowiązków majątkowych objętych zakresem stosowania Ordynacji podatkowej i podlegających ochronie konstytucyjnej. Kwestionowany przepis stanowi ingerencję w sferę konstytucyjnego prawa do dziedziczenia dotykając praw spadkobierców nabytych w drodze dziedziczenia – stwierdził Trybunał Konstytucyjny.

Wyrok jest ostateczny.

Wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 29 maja 2007 r., sygn. akt P 20/06 (…)

(źródło: Trybunał Konstytucyjny/www.trybunal.gov.pl)