e-Podatki

Dług też może być kosztem. 2006-10-10


Jeżeli kontrahent nie zapłaci nam za towar, możemy wierzytelność zaliczyć do kosztów. Musimy mieć jednak postanowienie komornika umarzające egzekucję z powodu braku majątku dłużnika.

(…) Oczywiście wcześniej dług musimy wykazać po stronie przychodów. Nie jest to trudne, gdyż większość przychodów z działalności powstaje na zasadzie memoriałowej. Oznacza to, że opodatkować je musimy nawet wtedy, gdy nie otrzymamy zapłaty od kontrahenta.

Taką należność możemy zaliczyć do kosztów, jeżeli udowodnimy, że nie można jej ściągnąć. Najprościej to zrobić za pomocą protokołu, w którym wykazujemy, że nie opłaca się dochodzić długu, czyli że koszty procesowe i egzekucyjne związane ze ściągnięciem byłyby równe albo wyższe od jego kwoty (wzór takiego protokołu zamieściliśmy w DF z 7 września br.). Ale ta możliwość dotyczy tylko niewielkich należności. Przy większych kwotach trzeba mieć postanowienie komornika, z którego wynika, że egzekucja jest bezcelowa, bądź określone postanowienia sądu upadłościowego (patrz ramka). Mówi o tym art. 23 ust. 1 pkt 20 i ust. 2 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych (dalej updof) oraz art. 16 ust. 1 pkt 25 lit.a i ust. 2 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych (dalej updop).

Nie ma majątku do ściągnięcia
Do rozliczenia długu w kosztach nie wystarczy wyrok sądowy. Trzeba mieć przede wszystkim "postanowienie o nieściągalności". Musi z niego wynikać, że dłużnik nie ma majątku.

Umorzona egzekucja
Podstawą rozliczenia w kosztach nieściągalnego długu będzie niewątpliwie postanowienie o umorzeniu postępowania egzekucyjnego na podstawie art. 824 § 1 pkt 3 kodeksu postępowania cywilnego. Czyli wtedy, gdy wiadomo, że z egzekucji nie uzyska się sumy wyższej od kosztów egzekucyjnych.


Bezcelowość egzekucji może też być przyczyną wydania postanowienia o jej umorzeniu przez organ administracji, np. naczelnika urzędu skarbowego. Może tak być w razie zbiegu egzekucji administracyjnej i sądowej.

Postanowienie komornika trzeba zaakceptować
Aby rozliczyć wierzytelność w kosztach, musimy uznać postanowienie o nieściągalności za zgodne ze stanem faktycznym.

Co to oznacza? To, że wierzyciel ocenia, czy postanowienie dotyczy właściwej wierzytelności i czy w postępowaniu egzekucyjnym wyczerpano wszystkie możliwości jej odzyskania.

Tak więc to wierzyciel decyduje, w którym momencie zaliczyć należność do kosztów. Jeśli zaliczył, to znaczy, że uznał postanowienie komornika za zgodne ze stanem faktycznym. Nie wrzuci długu do kosztów wtedy, gdy postanowienie komornika kwestionuje. Jak stwierdził Małopolski Urząd Skarbowy w interpretacji z 5 maja br. (DP3/42354/06/36928): "zaliczenie do kosztów uzyskania przychodów wierzytelności, której nieściągalność została udokumentowana, zgodnie z przepisem prawa, może nastąpić dopiero w przypadku uznania postanowienia za zgodne ze stanem faktycznym, tj. po dacie uprawomocnienia się postanowienia". (…)


(źródło: Rzeczpospolita)