e-Podatki

Jak firma rozliczy pomoc prawną i wydatki procesowe. 2006-09-05


Koszty udzielonej pomocy prawnej oraz koszty procesu inaczej rozliczają podatkowo ci, którzy w sporze sądowym są wierzycielami, a inaczej – dłużnicy.


(…) Zgodnie z art. 15 ust. 1 ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (t.j. Dz.U. z 2000 r. nr 54, poz. 654 z późn. zm., dalej ustawa o CIT) kosztami uzyskania przychodów są koszty poniesione w celu osiągnięcia przychodów, z wyjątkiem kosztów wymienionych w art. 16 ust. 1 tej ustawy.
Analogiczny przepis zawiera też ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych. Jednak, aby dany wydatek mógł zostać zaliczony do kosztów uzyskania przychodów, podatnik musi wykazać jego związek z prowadzoną działalnością oraz to, że poniesienie tego wydatku miało lub mogło mieć wpływ na wielkość osiągniętego przychodu. Przepisy ustawy o CIT nie zawierają jednak wykazu wydatków, których poniesienie przesądza o zaliczeniu ich do kosztów uzyskania przychodów.
Generalnie przyjmuje się, że są nimi wszelkie racjonalnie uzasadnione wydatki związane z prowadzoną działalnością, których celem jest osiągnięcie, zachowanie i zabezpieczenie źródła przychodu.

Ustal, czy jesteś dłużnikiem

W podatku dochodowym ustawodawca nie posługuje się kategorią kosztów prowadzonej działalności jako instytucją samodzielną, lecz wiąże pojęcie kosztu z pojęciem przychodu. Poniesione przez firmę jako dłużnika koszty procesu sądowego bez wątpienia są wydatkiem w sensie ekonomicznym, ale z punktu widzenia przepisów ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych nie stanową kosztu poniesionego w celu uzyskania przychodów (por. postanowienie naczelnika Urzędu Skarbowego w Bielsku-Białej z 18 kwietnia 2006 r. nr PDP/423-19/06/26112).
Trudno w takim przypadku znaleźć konieczny związek istniejący pomiędzy tak poniesionym wydatkiem a uzyskanym przychodem. Takie też stanowisko zaprezentowało Ministerstwo Finansów w piśmie z dnia 23 października 1995 r., nr PO 3/722-459/95. Stwierdzono w nim, że u dłużnika koszty procesu (wpis, opłata kancelaryjna, koszty zastępstwa procesowego, jak i inne koszty procesu), zarówno poniesione przez samego dłużnika, jak i zwrócone wierzycielowi w wyniku zasądzenia ich przez sąd, nie stanowią kosztów uzyskania przychodów, ponieważ nie są związane z osiągnięciem przychodów.

ZWIĄZEK WYDATKU Z PRZYCHODAMI - Warunkami pozwalającymi zaliczyć określone wydatki do kosztów uzyskania przychodów jest poniesienie wydatku i istnienie związku takiego wydatku z osiąganymi przychodami.

Odmienne stanowisko jest prezentowane w orzecznictwie. W wyroku NSA z 3 lipca 2003 r. (sygn. akt I SA/Wr 709/02) sąd uznał, że koszty poniesione przez dłużnika w związku z obroną przed roszczeniami wierzyciela mogą być zaliczone jako wydatki poniesione w celu uzyskania przychodu zgodnie z art. 15 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych. Sąd podkreślił, że działania podejmowane przez pozwanego miały na celu wykazanie, że wykonał on należycie zobowiązanie, a to ma niewątpliwie wpływ na wysokość przychodów. Przychody te byłyby znacznie niższe, gdyby w przypadku biernego zachowania się dłużnika w trakcie postępowania jego przychody byłyby znacznie niższe. (…)
(źródło: Gazeta Prawna)