e-Podatki

Rachunek przepływów pieniężnych krok po kroku. 2006-03-07


Koniecznym elementem sprawozdania finansowego dużych firm, mających obowiązek poddawania tego dokumentu corocznemu badaniu audytora, jest rachunek przepływów pieniężnych.

(…) Oto czynności, które musimy wykonać, sporządzając tę część sprawozdania.

1. Zapoznanie się z wytycznymi Krajowego Standardu Rachunkowości nr 1 Wydany w 2003 r. Krajowy Standard Rachunkowości nr 1 "Rachunek przepływów pieniężnych" (DzUrz. Min.Fin. z 29 sierpnia 2003 r. nr 12, poz. 69) dość szczegółowo opisuje ten element sprawozdania finansowego. Przed przystąpieniem do jego sporządzania warto zapoznać się z tymi wytycznymi. Najważniejszymi zapisami są ust. 37 - 41, w których zawarto treść poszczególnych pozycji rachunku przepływów pieniężnych w takim układzie, w jakim prezentowane są one w załączniku nr 1 do ustawy o rachunkowości.

2. Ustalenie definicji środków pieniężnych Zarówno ustawa o rachunkowości, jak i Krajowy Standard Rachunkowości nr 1 podają definicję środków pieniężnych. Definicje te są... różne. Zatem to do osoby odpowiedzialnej za sprawozdanie finansowe (kierownika jednostki) należy wybór, która definicja będzie stosowana.

3. Wybór metody sporządzania rachunku przepływów pieniężnych Również do kierownika jednostki należy wybór metody sporządzania rachunku przepływów pieniężnych.

Do wyboru jest metoda pośrednia lub bezpośrednia. Z tym że metoda pośrednia dotyczy tylko przepływów z działalności operacyjnej, gdyż przepływy z działalności inwestycyjnej oraz finansowej zawsze sporządzane są metodą bezpośrednią.

Jednak jednostki, które sporządzą rachunek przepływów z działalności operacyjnej metodą bezpośrednią, w informacji dodatkowej i tak muszą sporządzić go jeszcze metodą pośrednią.

4. Wyodrębnienie przepływów z działalności inwestycyjnej i finansowej Definicja przepływów pieniężnych z działalności operacyjnej wskazuje, że są to przepływy niedotyczące działalności inwestycyjnej i finansowej. Dlatego też trzeba najpierw ustalić, które operacje gotówkowe dotyczą właśnie przepływów z działalności inwestycyjnej i finansowej. W tym celu musimy przeanalizować faktyczne wpływy i wydatki gotówkowe, jakie miały miejsce w danym okresie sprawozdawczym (zrobić przegląd raportów kasowych i bankowych) pod kątem występowania operacji o charakterze inwestycyjnym i finansowym.

5. Oczyszczenie przepływów z działalności operacyjnej Jeśli przepływy z działalności operacyjnej sporządziliśmy metodą pośrednią, to kolejnym etapem sporządzania rachunku przepływów pieniężnych jest "oczyszczenie" przepływów z działalności operacyjnej, czyli korekta wyniku finansowego obejmująca:
> przepływy gotówkowe dotyczące działalności inwestycyjnej i finansowej,
> operacje gospodarcze nieskutkujące przepływem pieniądza. Do tych operacji zaliczmy m.in.:
> rozrachunki zaewidencjonowane na dzień bilansowy, dotyczące działalności inwestycyjnej (np. zobowiązania z tytułu zakupu środków trwałych) lub finansowej (np. należne prowizje bankowe),
> odsetki, które powinny być zaliczone do działalności inwestycyjnej lub finansowej,
> zrealizowane i niezrealizowane różnice kursowe dotyczące działalności inwestycyjnej lub finansowej,
> inne przychody lub koszty, które zaliczone są do działalności inwestycyjnej lub finansowej,
> składniki majątku otrzymane nieodpłatnie, jeżeli zdarzenie to wywarło skutek finansowy (przychód lub koszt bilansowy),
> zyski i straty dotyczące działalności inwestycyjnej,
> inne pozycje sprowadzania finansowego (np. rezerwy lub rozliczenia międzyokresowe), jeżeli dotyczyły działalności inwestycyjnej lub finansowej.

6. Ustalenie różnic kursowych od środków pieniężnych Zwiększenie lub zmniejszenie środków pieniężnych wykazywanych w bilansie oraz zmiana stanu prezentowana w przepływach może się różnić. Różnica ta to wynik wyceny bilansowej zagranicznych środków pieniężnych. Należy ustalić wielkości bilansowych różnic kursowych od środków pieniężnych i o tę kwotę skorygować zmianę stanu środków pieniężnych w rachunku przepływów pieniężnych.

7. Ujęcie na kontach księgowych ustalonych rozbieżności Podobnie jak przy bilansie oraz rachunku zysków i strat niezbędne jest odpowiednie przeksięgowanie pozycji. Wymaga to ustalenia analityki co najmniej dla następujących kont:
> różnice kursowe (zrealizowane i niezrealizowane dotyczące odpowiednio działalności operacyjnej, inwestycyjnej oraz finansowej, a także środków pieniężnych),
> odsetki dotyczące działalności operacyjnej, inwestycyjnej i finansowej,
> rozrachunki - wyodrębnienie rozrachunków dotyczących działalności inwestycyjnej i finansowej,
> inne pozycje - jeżeli ich salda wykazywane są w różnych pozycjach rachunku przepływów pieniężnych.

8. Opisanie rachunku przepływów pieniężnych w informacji dodatkowej Ostatnim elementem sporządzania rachunku przepływów pieniężnych jest jego szczegółowe opisanie w informacji dodatkowej. Każda pozycji prezentowana w przepływach powinna być opisana (stan początkowy, stan końcowy, korekty, tytuły), i w razie rozbieżności pomiędzy kwotami wynikającymi z bilansu lub rachunku zysków i strat a kwotą wykazaną w rachunku przepływów pieniężnych powinno nastąpić wyjaśnienie tych różnic (ust. 3 dodatkowych informacji i objaśnień). (…)


(źródło: Rzeczpospolita 04/03/2006)