e-Podatki

Kary za wadliwe faktury i dla spóźnialskich płatników. 2006-02-28


Kodeks karny skarbowy przewidywał kary za niewystawienie faktury i jej nierzetelne wystawienie. Od 17 grudnia 2005 r. można być ukaranym za wystawienie faktury w sposób wadliwy.

(…) Jest to przestępstwo skarbowe, zagrożone karą grzywny do 180 stawek dziennych (art. 62 § 1 kodeksu karnego skarbowego - dalej k.k.s.).

Faktura wystawiona w sposób wadliwy to faktura wystawiona z naruszeniem przepisów regulujących zasady jej wystawiania. Pod wadliwość podciągnąć będzie można w zasadzie każdą nieprawidłowość, która nie jest nierzetelnością (czyli niezgodnością ze stanem rzeczywistym) ani wystawieniem faktury po terminie (wówczas mamy do czynienia z niewystawieniem faktur wbrew obowiązkowi). Ta sama faktura może być jednocześnie nierzetelna i wadliwa, co w konsekwencji doprowadzi do kumulatywnej kwalifikacji takiego zachowania (art. 7 k.k.s.).
Naszym zdaniem uczynienie z wadliwego wystawienia faktury przestępstwa skarbowego jest co najmniej przesadą. Dla porównania: wadliwe prowadzenie ksiąg, niezależnie od rozmiarów tej wadliwości, zawsze pozostaje wykroczeniem skarbowym.

Nieprzechowywanie faktur
Ukaranym można być również za nieprzechowywanie faktur. Zmieniony art. 62 § 3 k.k.s. mówi obecnie o nieprzechowywaniu wbrew obowiązkowi wystawionej lub otrzymanej faktury, rachunku bądź - co jest nowością - dowodu zakupu towarów. Od 17 grudnia karalnym zachowaniem jest także nieprzechowywanie otrzymanych dokumentów (wcześniej tylko wystawionych). Obniżono też absurdalnie wysokie ustawowe zagrożenie karą - z 720 do 180 stawek dziennych grzywny.

Nieprzechowywanie ksiąg
Zmieniła się treść art. 60 § 2 k.k.s., który dotyczył przestępstwa polegającego na nieprzechowywaniu wbrew obowiązkowi rozmaitych ksiąg. Bardzo rozbudowano opis karalnego zachowania. Obecnie karze podlega ten, kto wbrew obowiązkowi nie przechowuje księgi:
> w miejscu wykonywania działalności,
> w miejscu wskazanym przez podatnika jako jego siedziba, przedstawicielstwo lub oddział,
>w miejscu określonym w umowie z biurem rachunkowym - jeżeli prowadzenie księgi zostało zlecone biuru rachunkowemu lub innemu uprawnionemu podmiotowi,
> w miejscu wskazanym przez kierownika jednostki.

Zmiana ta budzi liczne wątpliwości. Otóż w wielu przypadkach przepisy podatkowe nie wskazują, gdziedana księga powinna być przechowywana. Pojawia się pytanie, czy wobec tego nowy art. 60 § 2 k.k.s. samodzielnie określa miejsce przechowywania takich ksiąg? Oznaczałoby to, że regulacje prawa karnego uzupełniają w tym zakresie niekompletne regulacje prawa podatkowego. Ale i ten przepis nie jest zbyt precyzyjny. Weźmy pod uwagę ostatni wariant miejsca przechowywania ksiąg - miejsce wskazane przez kierownika jednostki. Nie wiadomo, kiedy należy je wskazać, komu i w jakich okolicznościach. Brak również wskazówek, jak ma wyglądać weryfikacja wskazań wspomnianego kierownika. A co czynić w sytuacji, gdy jako miejsce przechowywania ksiąg wskaże on np. Pekin?

Pozytywną zmianą jest natomiast usunięcie przepisu, który przewidywał karę do 720 stawek dziennych za niezawiadomienie - wbrew przepisom ustawy o VAT lub ordynacji podatkowej - właściwego organu podatkowego o miejscu przechowywania ksiąg podatkowych oraz dokumentów związanych z ich prowadzeniem (art. 62 § 3 pkt 2 k.k.s.).

Niedopełnienie obowiązków płatnika
Zupełnie nowym wykroczeniem skarbowym jest niezłożenie przez płatnika w terminie deklaracji (art. 79 § 2 k.k.s. ). Przed 17 grudnia 2005 r. tego typu zaniechania, mimo że uciążliwe dla podatników i organów podatkowych, nie były zagrożone sankcją karną. Urzędy skarbowe próbowały czasami pociągać do odpowiedzialności "spóźnialskich" płatników na podstawie art. 81 § 1 i 4 k.k.s., trzeba jednak przyznać, że było to działanie oparte na wątpliwych podstawach prawnych. (…)

(źródło: Rzeczpospolita 23/02/2006)