e-Podatki

1.1. Zmiany dotyczące janosikowe 2014-09-16


Zmiany dotyczące janosikowego, aby spełniły wymogi konstytucyjne, muszą wejść w życie do 15 października. Czy uda się dokończyć prace nad projektami – rządowym i poselskim – zmian w ustawie o dochodach jednostek samorządu terytorialnego w terminie?

Pierwsze czytanie projektów odbyło się w Sejmie pod koniec sierpnia. Połączone komisje samorządu terytorialnego i polityki regionalnej oraz finansów publicznych zdecydowały wówczas, że powinna się nimi zająć specjalna podkomisja. Drugie czytanie miało się odbyć podczas minionego posiedzenia Sejmu 10-12 września, ale się nie udało.

"Zakończenie prac po tym terminie uniemożliwiłoby wykonanie obowiązków wynikających z przepisów ustawy (...) co do przekazania informacji do województw o wysokości wpłat oraz o wysokości subwencji regionalnej" - mówiła podczas pierwszego czytania projektu wiceminister finansów Hanna Majszczyk.

Podczas prac podkomisji pojawiły się jednak poważne zarzuty co do niekonstytucyjności projektu rządowego, przedstawione przez dwóch konstytucjonalistów. "W związku z tym wystąpiłem do premiera, aby Rada Legislacyjna przy premierze zbadała te dwa projekty (...). Zleciłem przygotowanie kolejnej opinii eksperta na temat obu projektów" - powiedział poseł Zgorzelski. Zapewnił równocześnie, że zwoła kolejne posiedzenie podkomisji, jak tylko otrzyma zamówione ekspertyzy. "Jak będzie konieczność, będziemy nocami pracowali nad zmianami. Zrobimy wszystko, żeby weszły w życie do 15 października. Musimy mieć jednak pewność, że pracujemy nad konstytucyjnym projektem rządowym" - powiedział poseł.

Zdaniem Zgorzelskiego odpowiedzialność za opóźnienia w pracach ponosi resort finansów, który zwlekał z przygotowaniem rządowych propozycji zmian w janosikowym.

Przygotowany przez MF projekt podnosi próg dochodów, od których województwa osiągające wyższe dochody będę musiały dokonywać wpłat - ze 110 proc. wzrośnie on do 125 proc. średnich dochodów podatkowych, wyliczonych dla wszystkich województw.

Obniżona do 35 proc. ma być kwota nadwyżki, jaką płatnicy będą zobowiązani do wpłaty na rzecz innych województw. Wpłaty będą mogły być niższe, jeżeli w trakcie roku budżetowego wpływy podatkowe województw spadną o więcej niż 10 proc. w porównaniu z poprzednim analogicznym okresem.

Projekt wprowadza też maksymalny poziom, do którego nastąpi wyrównanie. Dzięki temu dochody województw, które otrzymują janosikowe, nie będą wyższe od dochodów samorządów, które janosikowe płacą. Poza tym MF przewidziało dodatkową dotację z budżetu dla województw w wysokości 150 mln zł z budżetu. Przewidziane w projekcie rozwiązania mają charakter tymczasowy - mają obowiązywać dwa lata. W tym czasie rząd ma przygotować nowe rozwiązania obejmujące także gminy i powiaty.

Z kolei poselski projekt zmian w janosikowym przewiduje m.in. zmianę zasad ustalania wpłat województw do budżetu państwa i w efekcie obniżenie ich w stosunku do obecnie obowiązujących przepisów. Zmienione mają zostać również zasady podziału części regionalnej subwencji (95 proc. wpłat) między województwa, w których dochody podatkowe, powiększone o część wyrównawczą subwencji ogólnej w przeliczeniu na jednego mieszkańca, będą niższe od analogicznych dochodów podatkowych wszystkich województw. Raty janosikowego nie byłyby równe, jak ma to miejsce obecnie. Zastąpiłby je system zaliczek rozliczanych po zatwierdzeniu sprawozdania finansowego. Janosikowe nie byłoby też traktowane jako wydatek bieżący, ale korekta dochodów samorządu.

Z projektu wynika, że przewidziane w nim rozwiązania zostaną wprowadzone docelowo, ale w latach 2015-17 funkcjonowałyby przepisy przejściowe. W tym czasie subwencja ogólna dla województw byłaby złożona z trzech części: wyrównawczej, regionalnej i korygującej, która miałaby wyrównać straty samorządom otrzymującym janosikowe.

(Źródło: PAP)