e-Podatki

2.1. Prawo do zwrotu VAT majątkowym prawem spadkodawcy 2013-11-19


Spadkobierca osoby, która poniosła wydatki wskazane w ustawie o zwrocie wydatków, przejmuje także – odpowiednio – majątkowe prawa spadkodawcy. Nie można przy tym ograniczać uprawnienia spadkodawcy do otrzymania kwoty zwrotu, jeżeli wniosek o zwrot został złożony przez spadkobiercę. Minister finansów odpowiedział na interpelację poseł Iwony Kozłowskiej z dnia 24 września 2013 r., nr SPS-023-21227/13, w sprawie zastosowania regulacji art. 97 ustawy Ordynacja podatkowa do dziedziczenia prawa do zwrotu podatku VAT na materiały budowlane.

Odnosząc się do pytania dotyczącego prawa spadkobiercy do złożenia wniosku o zwrot części wydatków poniesionych na zakup materiałów budowlanych w związku z budową budynku mieszkalnego na podstawie faktur wystawionych na spadkodawcę, minister finansów przypomniał, że adresatami ustawy z dnia 29 sierpnia 2005 r. o zwrocie osobom fizycznym niektórych wydatków związanych z budownictwem mieszkaniowym (Dz. U. Nr 177, poz. 1468, z późn. zm.) są konsumenci, nie zaś osoby występujące w charakterze podatników VAT.

Przepisy ustawy o zwrocie osobom fizycznym niektórych wydatków związanych z budownictwem mieszkaniowym nie regulują kwestii związanych z następstwem prawnym spadkobierców osób fizycznych, które złożyły wniosek o zwrot wydatków związanych z budownictwem mieszkaniowym czy też były uprawnione do złożenia takiego wniosku. Natomiast na mocy art. 7 ustawy o zwrocie osobom fizycznym niektórych wydatków związanych z budownictwem mieszkaniowym w sprawach nieuregulowanych w tej ustawie stosuje się odpowiednio przepisy ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2012 r. poz. 749, z późn. zm.). Oznacza to, że do następstwa prawnego spadkobierców osób fizycznych, które poniosły wydatki związane z budownictwem mieszkaniowym, powinny mieć odpowiednie zastosowanie przepisy art. 97–105 Ordynacji podatkowej.

Spadkobiercą podatnika, o którym mowa w Ordynacji podatkowej, jest spadkobierca w rozumieniu cywilistycznym. W art. 1025 § 2 Kodeksu cywilnego ustanowiono domniemanie, że osoba, która uzyskała stwierdzenie nabycia spadku albo poświadczenie dziedziczenia, jest spadkobiercą. Z powyższej regulacji wynika, że krąg osób będących spadkobiercami podatnika ustala się na podstawie postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku lub aktu poświadczenia dziedziczenia. Do odpowiedzialności spadkobierców za zobowiązania podatkowe spadkodawcy stosuje się przepisy Kodeksu cywilnego o przyjęciu i odrzuceniu spadku oraz o odpowiedzialności za długi spadkowe (art. 98 § 1 Ordynacji podatkowej).

Zgodnie z zasadą wyrażoną w art. 97 § 1 powołanej ustawy spadkobiercy podatnika, z zastrzeżeniem § 2, przejmują przewidziane w przepisach prawa podatkowego majątkowe prawa i obowiązki spadkodawcy. Przepis ten stosuje się również do praw i obowiązków wynikających z decyzji wydanych na podstawie przepisów prawa podatkowego (art. 97 § 4 Ordynacji podatkowej). Oznacza to, że spadkobiercy podatnika przejmują przewidziane w przepisach prawa podatkowego majątkowe prawa i obowiązki spadkodawcy. Przepis ten dotyczyć będzie także zwrotu dokonanego na podstawie ustawy o zwrocie osobom fizycznym niektórych wydatków związanych z budownictwem mieszkaniowym.

Z powyższego wynika, że spadkobierca osoby, która poniosła wydatki wskazane w ustawie o zwrocie wydatków, przejmuje także – odpowiednio – majątkowe prawa spadkodawcy. Nie można przy tym ograniczać uprawnienia spadkodawcy do otrzymania kwoty zwrotu, w sytuacji gdy wniosek o zwrot został złożony przez spadkobiercę. Jeżeli spadkodawca nabył prawo do otrzymania zwrotu VAT, a złożenie wniosku o zwrot było jedynie realizacją istniejącego uprawnienia, prawo uzyskania zwrotu przechodzi na spadkobiercę niezależnie od tego, czy wniosek został złożony przez spadkodawcę, czy też uczyni to dopiero spadkobierca.

Sama czynność złożenia wniosku o dokonanie zwrotu części wydatków nie powoduje powstania prawa do zwrotu. Złożenie wniosku jest konieczne dla zidentyfikowania podmiotu domagającego się zwrotu i zweryfikowania, czy spełnia on warunki przewidziane w ustawie o zwrocie osobom fizycznym niektórych wydatków związanych z budownictwem mieszkaniowym. Oznacza to, że spadkobierca może otrzymać zwrot części wydatków poniesionych w związku z budownictwem mieszkaniowym po złożeniu deklaracji VZM-1 i dołączeniu faktur potwierdzających poniesienie
tych wydatków przez spadkodawcę.

Analogiczne stanowisko zostało również zaprezentowane w wyroku NSA z dnia 4 listopada 2011 r., sygn. akt I FSK 1370/10.

(Źródło: Sejm.gov.pl)