e-Podatki

1.2. Składka rentowa to nie podatek 2013-07-23


Rząd nie naruszył konstytucji, zgłaszając w trybie pilnym projekt ustawy podwyższający od 1 lutego ubiegłego roku składkę rentową w części finansowanej przez płatników składek, czyli głównie pracodawców (z 4,5 proc. do 6,5 proc.) Tak uznał w dniu 15 lipca br. Trybunał Konstytucyjny, uzasadniając, że składka rentowa to nie podatek.

Wniosek do Trybunału o zbadanie trybu uchwalania ustawy złożyli posłowie PiS. Ustawą podwyższono składkę rentową - w części finansowanej przez płatników składek, czyli głównie pracodawców - z 4,5 proc. do 6,5 proc. Całkowita składka wzrosła wówczas z 6 do 8 proc. Tak samo wzrosła składka opłacana przez przedsiębiorców za samych siebie.

Rząd złożył do Sejmu projekt tej zmiany jako pilny. Vacatio legis w tym wypadku trwało tylko 32 dni. Wnioskodawca zarzucił, że kwestionowana ustawa - będąc faktycznie ustawą podatkową - została uchwalona z naruszeniem trybu pilnego (art. 123 ust. 1 konstytucji) oraz wymagań dotyczących regulacji podatkowych (art. 2 konstytucji).

Trybunał Konstytucyjny przyjął, że o tym, czy mamy do czynienia z ustawą podatkową decyduje charakter podatkowy daniny publicznej, której dotyczy ustawa. Aby ustawa była podatkowa, danina publiczna musi też nosić wszelkie cechy podatku. Nie ma znaczenia nazewnictwo przyjęte przez ustawodawcę.

Trybunał Konstytucyjny stwierdził, że składka na ubezpieczenie rentowe w części opłacanej przez pracodawcę nie ma charakteru podatkowego - jest świadczeniem wzajemnym i celowym, stanowiącym dochód pozabudżetowy podmiotu publicznego (Funduszu Ubezpieczeń Społecznych). Podatek i składka na ubezpieczenie rentowe w części finansowanej przez pracodawcę to dwie różne instytucje. Skoro składka na ubezpieczenie rentowe w części finansowanej przez pracodawcę nie jest podatkiem, to także ustawa wprowadzająca zmiany w wysokości takiej składki, nie może być uznana za ustawę podatkową.

Trybunał Konstytucyjny uznał więc, że kwestionowana ustawa jest zgodna z art. 123 ust. 1 konstytucji.

Trybunał Konstytucyjny przyjął ponadto, że składka na ubezpieczenie rentowe ma charakter niepodatkowej daniny publicznej rozliczanej i opłacanej miesięcznie. Nie ma zatem do niej zastosowania ani zakaz zmian w trakcie roku podatków rozliczanych w skali rocznej, ani ochrona interesów w toku.

Trybunał Konstytucyjny stwierdził także, że kwestionowana ustawa miała 32-dniowy okres dostosowawczy - odpowiednią vacatio legis - w odniesieniu do zmian prawa daninowego.

Trybunał Konstytucyjny uznał więc, że art. 2 kwestionowanej ustawy nie narusza art. 2 konstytucji.

(Źródło: Trybunał Konstytucyjny)