e-Podatki

1.1. Zawieszenie biegu przedawnienia bez powiadomienia podatnika jest niezgodne z Konstytucją 2012-07-24


Trybunał Konsytucyjny uznał, że przepis, zgodnie z którym można zawiesić bieg przedawnienia zobowiązania podatkowego bez wiedzy podatnika jest niekonstytucyjny.
Niezapłacone podatki przedawniają się z upływem pięciu lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności podatku.Jednak w Ordynacji podatkowej są przepisy, zgodnie z którymi pięcioletni bieg terminu przedawnienia nie rozpoczyna się, a rozpoczęty - ulega zawieszeniu, dzięki czemu organy podatkowe mogą dochodzić zaległości podatkowych znacznie dłużej niż wynikałoby to z pięcioletniego terminu przedawnienia.

Bieg przedawnienia ulega zawieszeniu, np. gdy organ kontrolny wszczyna postępowanie w sprawie o przestępstwo skarbowe lub wykroczenie skarbowe (zgodnie zart. 70 par. 6 pkt 1 Ordynacji). Niestety podatnik nie wie nawet, że wszczęte zostało wobec niego postępowanie, ponieważ urząd skarbowy nie miał obowiązku go o tym poinformować. Sędziowie stwierdzili, że taki mechanizm narusza zasadę ochrony zaufania do państwa i stanowionego przez nie prawa.

„O tym, że toczy się przeciwko niemu postępowanie karne skarbowe, podatnik dowiaduje się dopiero z chwilą wydania postanowienia o przedstawieniu mu zarzutów (w fazie postępowania in personam), co może być bardzo rozciągnięte w czasie. Może też w ogóle się o tym nie dowiedzieć, jeśli postępowanie zakończy się na etapie "w sprawie", co następuje, gdy nie ma uzasadnionego podejrzenia, że przestępstwo popełniła konkretna osoba” – podkreślili sędziowie. Trybunał zwrócił uwagę, że podatnik, który jest przekonany iż przedawnienie stało się faktem, może zniszczyć dokumentację podatkową.

Trybunał wskazał konieczność pilnej nowelizacji art. 70 § 6 pkt 1. Chociaż pytanie NSA, na które Trybunał udzielał odpowiedzi, dotyczyło brzmienia obowiązującego hod 1 stycznia 2003 r. do 31 sierpnia 2005 r., jednak sędziowie zwrócili uwagę, że również dziś obowiązujący przepis jest niekonstytucyjny.

(Źródło: Wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 17 lipca 2012 r., sygn. P 30/11)