e-Podatki

1.2. TK: Przedawnienie zaległości podatkowych 2012-07-17


Czy przepis, zgodnie z którym po wszczęciu postępowania w sprawie o przestępstwo skarbowe (podatnik moze nawet o nim nie wiedzieć), jego zaległość w podatku nie przedawnia się, jest zgodny z Konstytucją? Zdecyduje o tym w dniu 17 lipca br. Trybunał Konstytucyjny.  

Niezapłacone podatki przedawniają się z upływem pięciu lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności podatku. Jednak w Ordynacji podatkowej są przepisy, zgodnie z którymi pięcioletni bieg terminu przedawnienia nie rozpoczyna się, a rozpoczęty - ulega zawieszeniu, dzięki czemu organy podatkowe mogą dochodzić zaległości podatkowych znacznie dłużej niż wynikałoby to z pięcioletniego terminu przedawnienia.

Bieg przedawnienia ulega zawieszeniu, np. gdy organ kontrolny wszczyna postępowanie w sprawie o przestępstwo skarbowe lub wykroczenie skarbowe (zgodnie z art. 70 par. 6 pkt 1 Ordynacji). Niestety podatnik nie wie nawet, że wszczęte zostało wobec niego postępowanie.

Naczelny Sąd Administracyjny zadał w związku z tym pytanie Trybunałowi Konstytucyjnemu (sygn. I FSK 525/10), dotyczące art. 70 par. 6 Ordynacji (w brzmieniu obowiązującym w 2003 r., bo tego roku dotyczyła sprawa rozpatrywana przez NSA). Sprawa dotyczyła podatnika świadczącego usługi komisu, któremu urząd skarbowy określił wysokość podatku VAT za 2003 r. Podatnik odwołał się od decyzji urzędu twierdząc, że decyzja została doręczona już po upływie pięciu lat od końca roku kalendarzowego, w którym powstał obowiązek podatkowy. To oznacza, że zobowiązanie podatkowe przedawniło się.
Izba skarbowa odpowiedziała na odwołanie podatnika, że parę dni przed końcem pięcioletniego okresu przedawnienia wszczęto w jego sprawie postępowanie przygotowawcze w sprawie dotyczącej podejrzenia, że podatnik nie zapłacił VAT za 2003 r. W związku z tym zobowiązanie podatkowe nie przedawniło się.

Podatnik zaskarżył decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu, uzasadniając, że do dnia wydania decyzji izby skarbowej nie wiedział o wszczęciu przeciw niemu jakiegokolwiek postępowania przygotowawczego. WSA przyznał rację izbie skarbowej (sygn. I SA/Po 750/09), a podatnik złożył więc skargę kasacyjną.

NSA miał jednak wątpliwości, czy art. 70 par. 6 Ordynacji jest zgodny z konstytucyjnymi zasadami sprawiedliwości społecznej, równości wobec prawa, a także z zasadami zaufania obywatela do państwa i stanowionego przez niego prawa. Są dwie interpretacje. Jedna z nich potwierdza stanowisko izby skarbowej i WSA. Inna, korzystna dla podatnika, wynika z wyroku WSA w Warszawie (sygn. III SA/Wa 1303/09).
We wniosku do Trybunału NSA skłaniał się ku temu drugiemu podejściu. Innego zdania byli przedstawiciele Sejmu oraz Prokuratora Generalnego. W przesłanych do TK stanowiskach napisali, że ich zdaniem przepis jest konstytucyjny.

Trybunał Konstytucyjny rozpatrywał już raz problem zawieszenia biegu przedawnienia. W wyroku z 21 czerwca 2011 r. (sygn. P 26/10) na tle podobnego stanu faktycznego Trybunał orzekł, że przedawnienie nie jest konstytucyjnie chronionym prawem podatnika, a praktyka stosowania nieograniczonej ilości środków egzekucyjnych przerywających każdorazowo bieg przedawnienia jest zgodna z konstytucją.

(Źródło: PAP)