e-Podatki

2.2. Wydatki na reprezentację nie mogą stanowić kosztów uzyskania przychodu 2012-05-08


Dla ustalania warunków transakcji handlowych, zasad współpracy gospodarczej czy też negocjowania, zawierania i podpisywania umów obrotu gospodarczego ponoszenie wydatków na usługi gastronomiczne nie jest warunkiem istotnym. Jeżeli podatnik koszty takie ponosi, to są to w istocie rzeczy koszty kreowania i/lub utrwalania jego dobrego wizerunku jako podmiotu oraz kontrahenta gospodarczego. Wydatki tego rodzaju są kosztami reprezentacji podatnika. Koszty reprezentacji, o których mowa w art. 16 ust. 1 pkt 28 ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (tekst jedn. Dz. U. z 2000 r., Nr 54, poz. 654 ze zm.), nie mogą stanowić kosztów uzyskania przychodów w rozumieniu art. 15 ust. 1 wymienionej ustawy – tak orzekł Naczelny Sąd Administracyjny w dniu 27 kwietnia 2012 r.

SENTENCJA
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Krzysztof Winiarski, Sędziowie: NSA Jacek Brolik (sprawozdawca), NSA del. Danuta Małysz, Protokolant Szymon Mackiewicz, po rozpoznaniu w dniu 27 kwietnia 2012 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej Centrum [...] "C." S.A. z siedzibą w W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 13 maja 2010 r. sygn. akt I SA/Wr 334/10 w sprawie ze skargi Centrum [...] "C." S.A. z siedzibą w W. na interpretację Dyrektora Izby Skarbowej w P. działającego z upoważnienia Ministra Finansów z dnia 11 grudnia 2009 r. nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób prawnych oddala skargę kasacyjną.

UZASADNIENIE
Zaskarżonym wyrokiem z dnia 13 maja 2010 r., sygn. akt I SA/Wr 334/10, Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu oddalił skargę C. S.A. w W. na interpretacje indywidualną Dyrektora Izby Skarbowej w P., działającego z upoważnienia Ministra Finansów, z dnia 11 grudnia 2009 r., w przedmiocie podatku dochodowego od osób prawnych.
Rozstrzygnięcie powyższe zapadło w następującym stanie faktycznym.
Wnioskiem z dnia 21 września 2009 r. spółka wystąpiła o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnej sprawie w kwestii, czy w obecnym stanie prawnym wydatki ponoszone w związku z organizacją spotkań biznesowych z kontrahentami (w tym zapłata za posiłek w restauracji) stanowią koszty uzyskania przychodów dla spółki? Z przedstawionego we wniosku stanu faktycznego wynikało, że wnioskodawca prowadzi działalność w zakresie handlu hurtowego wyrobów medycznych. Organizuje okazjonalnie spotkania z kontrahentami. W czasie tych spotkań omawiane są sprawy biznesowe np. ustalane są warunki sprzedaży, przedstawiana jest aktualna oferta handlowa, negocjowane postanowienia umów. Zdarza się, że spotkania odbywają się poza biurem i wnioskodawca ponosi koszt posiłku (obiadu, lunchu, czy kolacji). Spotkania te nie mają charakteru wytworności, okazałości, czy zorganizowanej imprezy. Wydatki dokumentowane są rachunkami lub fakturami VAT wystawionymi na spółkę.

Wyrażając własne stanowisko w sprawie wnioskodawca powołując się na treść art. 15 ust. 1 ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (t.j. z 2000 r. Nr 54 poz. 654 ze zm.; dalej: u.p.d.o.p.) stwierdził, że w obecnym stanie prawnym wydatki ponoszone w związku z organizacją spotkań biznesowych z kontrahentami (w tym zapłata za posiłek) stanowią koszty uzyskania przychodów dla spółki.

Organ interpretacyjny, w interpretacji indywidualnej z 11 grudnia 2009 r., uznał stanowisko wnioskodawcy za nieprawidłowe. Przywołując treść art. 15 ust. 1, art. 16 ust. 1 pkt 28 u.p.d.o.p., a także wyjaśniając definicje pojęcia reprezentacja uznał, że wydatki związane z posiłkami (lunch, kolacja) w związku z organizacją spotkań biznesowych z kontrahentami w restauracjach wiążą się z kreowaniem utrwalaniem pozytywnego wizerunku firmy. Noszą one znamiona reprezentacji i tym samym, nie mogą zostać zaliczone do kosztów uzyskania przychodów.

Nie godząc się z interpretacją, strona wezwała organ podatkowy do usunięcia naruszenia prawa i zmiany zajętego stanowiska.

W odpowiedzi na to wezwanie organ stwierdził brak podstaw do zmiany interpretacji.

W skardze skierowanej do Sądu administracyjnego spółka wniosła o uchylenie bądź zmianę zaskarżonej interpretacji, podnosząc zarzut naruszenia przepisów prawa materialnego, t.j. art. 15 ust. 1 w zw. z art. 16 ust. 1 pkt 28 u.p.d.o.p., poprzez błędne przyjęcie, że wydatki ponoszone przez stronę na posiłki w związku z organizacją spotkań biznesowych z kontrahentami w restauracjach wiążą się z kreowaniem i utrwalaniem pozytywnego wizerunku firmy, a w konsekwencji jako koszty reprezentacji nie są uważane jako koszt uzyskania przychodu. W uzasadnieniu skarżąca podkreśliła, że dla prawidłowego zdefiniowania pojęcia kosztów reprezentacji organ interpretacyjny winien dokonać wykładni funkcjonalnej a nie opierać się wyłącznie na wykładni językowej. Wydatków tych w ocenie strony skarżącej nie można uznać za koszty reprezentacji w rozumieniu art. 16 ust. 1 pkt 28 u.p.d.o.p. Wydatki te stanowią zwykłe koszty związane z prowadzoną działalnością gospodarczą , a nie okazywaniem przepychu, wystawności, pozycji Spółki i z tych względów winny być uznane za koszty uzyskania przychodów.

W odpowiedzi na skargę - podtrzymując stanowisko wyrażone w interpretacji
- organ podatkowy wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w motywach orzeczenia przywołał treść art. 15 ust. 1 i art. 16 ust. 1 pkt 28 u.p.d.o.p. i stwierdził, że pojęcie reprezentacji nie zostało zdefiniowane ustawowo, co prowadzi do trudności w ustaleniu, czy określone wydatki stanowią koszt uzyskania przychodu, czy też podlegają wyłączeniu na mocy art. 16 ust. 1 pkt 28 u.p.d.o.p. Zwrócił uwagę, że w piśmiennictwie powoływana jest zazwyczaj słownikowa definicja, na którą powołuje się również skarżąca, eksponując elementy wystawności, czy przepychu w działaniu podmiotu. W tym względzie Sąd rozpoznający sprawę podzielił stanowisko, że reprezentacja odnosi się do dobrego reprezentowania firmy, które może polegać na odpowiednim ubiorze, wystroju firmy, jej logo, tablicach informacyjnych, sposobie podejmowania interesantów i kontrahentów. Nie należy jej zatem utożsamiać jedynie z wystawnością, okazałością w celu wywołania jak najlepszego wrażenia, co wynika ze słownikowej definicji. Za reprezentację należy uznać wszelkie działania, związane z tworzeniem wizerunku firmy, utrzymywaniem dobrych relacji z kontrahentami, które wprawdzie nie są konieczne dla osiągania przychodu lub zabezpieczenia jego źródła, ale sprzyjają temu celowi, są z nim w sposób pośredni powiązane.

W ocenie Sądu, w świetle powyższych uwag, organ podatkowy prawidłowo uznał, że nawet jeśli posiłki w restauracjach, tak jak wskazywała spółka, nie będą miały charakteru wystawności czy okazałości, to i tak wydatki z nimi związane poniesione będą na reprezentację. Reprezentacją jest bowiem kreowanie pozytywnego wizerunku firmy, stwarzanie jej dobrego obrazu. Reprezentacją są wszelkie działania, u podłoża których leży ułatwianie nawiązywania i podtrzymywania kontaktów handlowych, także poprzez budowanie osobistych relacji i których zasadniczym celem jest kształtowanie wizerunku przedsiębiorcy jako godnego zaufania partnera biznesowego. Za takie działania należało – zdaniem Sądu – uznać też spotkania biznesowe w restauracji, objęte wnioskiem o wydanie interpretacji indywidualnej.

W skardze kasacyjnej spółka, na podstawie art. 174 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.; dalej w skrócie: p.p.s.a.), zarzuciła naruszenie przepisów prawa materialnego przez błędną wykładnię art. 16 ust. 1 pkt. 28 u.p.d.o.p., poprzez przyjęcie, że wydatki ponoszone przez stronę skarżącą jako spółkę na posiłki w związku z organizacją spotkań biznesowych z kontrahentami w restauracjach, wiążą się z kreowaniem i utrwalaniem pozytywnego wizerunku firmy, a w konsekwencji jako koszt reprezentacji nie są uważane za koszt uzyskania przychodu, podczas gdy koszt ten faktycznie ponoszony jest w celu uzyskania przychodów przez spółkę, w szczególności, poprzez ustalanie w trakcie tychże spotkań biznesowych w restauracji m.in. warunków transakcji handlowych, zasad współpracy z kontrahentami spółki i jako taki nie stanowi kosztu reprezentacji.

Mając na uwadze powyższy zarzut spółka wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości oraz odmienne orzeczenie co do istoty sprawy poprzez uchylenie zaskarżonej interpretacji indywidualnej oraz o zasądzenie od organu na rzecz skarżącego kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Skarga kasacyjna jest niezasadna.

Z przepisów art. 15 u.p.d.o.p. i art. 16 u.p.d.o.p. wynika, że kosztami uzyskania przychodów są koszty poniesione w celu osiągnięcia przychodów lub zachowania albo zabezpieczenia źródła przychodów, z wyjątkiem kosztów wymienionych w art. 16 ust. 1.
Przedstawiona konstatacja prawna stanowi jednoznaczną treść regulacji zdania pierwszego art. 15 ust. 1 u.p.d.o.p.

Kosztami, które decyzją prawodawcy wykonaną w postaci przepisu art. 16 ust. 1 pkt 28 u.p.d.o.p., wyłączone zostały z prawnie znaczącego obszaru kosztów uzyskania przychodów, są wskazane w tym zapisie prawnym koszty reprezentacji. Zgodnie bowiem z (dosłowną) treścią art. 16 ust. 1 pkt 28 u.p.d.o.p., nie uważa się za koszty uzyskania przychodów kosztów reprezentacji, w szczególności poniesionych na usługi gastronomiczne, zakup żywności oraz napojów, w tym alkoholowych.

Dla ustalania warunków transakcji handlowych, zasad współpracy gospodarczej czy też negocjowania, zawierania i podpisywania umów obrotu gospodarczego ponoszenie wydatków na usługi gastronomiczne nie jest warunkiem istotnym. Jeżeli podatnik koszty takie ponosi, to są to w istocie rzeczy koszty kreowania i/lub utrwalania jego dobrego wizerunku jako podmiotu oraz kontrahenta gospodarczego. Wydatki tego rodzaju są kosztami reprezentacji podatnika (por. np. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 6 maja 1998 r., SA/Sz 1412/97, LEX nr 32951, z dnia 25 stycznia 2012 r., II FSK 1445/10, http:// cbois.nsa.gov.pl). Zaakceptowanie stanowiska strony skarżącej, że przedstawiane w zarzucie kasacyjnym naruszenia podatkowego prawa materialnego w postaci art. 16 ust. 1 pkt 28 u.p.d.o.p. wydatki na zakup usług gastronomicznych (posiłków) stanowić mogą, na podstawie art. 15 ust. 1 u.p.d.o.p., koszt uzyskania przychodów, stanowiłoby inwersję bądź też zignorowania unormowania wynikającego z art. 16 ust. 1 pkt 28 u.p.d.o.p.

Koszty reprezentacji, o których mowa w art. 16 ust. 1 pkt 28 ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (tekst jedn. Dz. U. z 2000 r., Nr 54, poz. 654 ze zm.), nie mogą stanowić kosztów uzyskania przychodów w rozumieniu art. 15 ust. 1 wymienionej ustawy.

Z tych powodów, na podstawie art. 184 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny oddalił rozpoznaną skargę kasacyjną.

(Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27 kwietnia 2012 r. – sygn. akt II FSK 2066/10)