e-Podatki

2.1. Krótkie vacatio legis 2012-01-17


Eksperci uważają, że z powodu krótkiego vacatio legis podatnicy mają mało czasu, aby przygotować się do zmian. Tak było w przypadku podwyżki akcyzy na olej napędowy, która weszła w życie 1 stycznia 2012r., a została ogłoszona 30 grudnia 2011 r. Zdaniem Marty Szafarowskiej, partnera w spółce doradztwa podatkowego MDDP Michalik Dłuska Dziedzic i Partnerzy każda zmiana podatkowa powinna być uchwalona i opublikowana z takim wyprzedzeniem, aby podatnicy mieli czas się do niej przygotować.

W przypadku podatku akcyzowego podatnicy co prawda wiedzieli z mediów, że akcyza wzrośnie od 1 stycznia 2012 r., jednak dopóki nowelizacja nie zostanie opublikowana przyjmuje się, że zmiany nie ma. Podobna sytuacja miała miejsce w przypadku nowelizacji ustawy o VAT, która weszła w życie 1 maja 2004 r. wraz z przystąpieniem Polski do UE, a została opublikowana pod koniec kwietnia 2004 r.

Konstytucjonalista z Uniwersytetu Warszawskiego prof. Piotr Winczorek twierdzi, że podwyżkę akcyzy można by nawet zaskarżyć do Trybunału Konstytucyjnego. Jak powiedział "Co prawda stało się zadość zasadzie, że zmiany podatkowe powinny wchodzić w życie 1 stycznia, a nie w trakcie roku, ale jeżeli ktoś bardzo będzie chciał, może zaskarżyć ustawę do Trybunału Konstytucyjnego".

Ekspert Pracodawców RP Piotr Rogowiecki uważa przypadki zbyt krótkiego vacatio legis zdarzają się za często. Zwraca on uwagę na planowane przez resort finansów wprowadzenie podatku od kopalin. Uważa on, że KGHM, który ma być płatnikiem tego podatku, będzie musiał odpowiednio przygotować się do zmian, m.in. wdrożyć nowe procedury obliczania podatku. Tak więc vacatio legis powinno wynieść co najmniej pół roku, a ministerstwo finansów planuje, że zmiana zacznie obowiązywać od 1 marca 2012 r. Zastrzeżenia wobec tego terminu ma Rządowe Centrum Legislacji.

Według ustawy o ogłaszaniu aktów normatywnych i niektórych innych aktów prawnych, ustawodawca powinien zapewnić co najmniej 14-dniowy termin vacatio legis między ogłoszeniem ustawy a dniem, kiedy zaczyna ona obowiązywać. Ustawa zawiera również przepis, że "w uzasadnionych przypadkach" zmiany wchodziły w życie w terminie krótszym niż 14 dni. Zgodnie z ustawą, jeżeli ważny interes państwa wymaga natychmiastowego wejścia w życie danego przepisu i zasady demokratycznego państwa prawnego nie stoją temu na przeszkodzie, dniem wejścia w życie może być dzień ogłoszenia zmiany.

(Źródło: PAP)