e-Podatki

Korzystne dla podatników zmiany w prawie administracyjnym 2011-03-08


Posłowie zgłosili projekt nowelizacji ustawy – Przepisy ogólne prawa administracyjnego. Przewiduje on m.in. zakaz podejmowania rozstrzygnięć niekorzystnych dla podatnika w razie wątpliwości co do stanu faktycznego i prawnego. Pracodawcy RP podkreślają, że propozycja zakłada wiele istotnych zmian i ułatwień, w tym korzystne rozwiązania podatkowe.

Decyzję o rozpoczęciu inicjatywy ustawodawczej dotyczącej nowelizacji ustawy – Przepisy ogólne prawa administracyjnego podjęła Komisja Sprawiedliwości i Praw Człowieka Sejmu RP. Jej inicjatorem jest Rzecznik Praw Obywatelskich. Projektowana regulacja ma zmienić część ogólną prawa administracyjnego. Miałoby to pomóc w określeniu zasad jego stosowania, ułatwiając ujednolicanie rozumienia tego prawa oraz usuwanie luk, które w nim występują.

Jak podkreśla Emilia Amielanczyk, ekspert Pracodawców RP, przepisy prawa stosowane przez organy administracji publicznej nie mogą mieć mocy wstecznej. Wyjątkiem jest przypadek, gdy z takiego przepisu wynikają uprawnienia strony występującej wobec urzędu. Pozytywnym elementem jest także regulacja, która odnosi się do ustaw niezawierających przepisów przejściowych. W takiej sytuacji, gdy nie narusza to celu nowego unormowania, do zakończenia wcześniej otwartych spraw miałyby zastosowanie dotychczasowe przepisy. Gdy jednak przepisy będą korzystniejsze dla strony postępowania, organ administracyjny będzie miał obowiązek je zastosować.

Korzystny jest też przepis, który w sytuacji ewentualnych wątpliwości i niejasności co do stanu faktycznego i prawnego nie zezwala na to, aby rozstrzygnięcie było niekorzystne dla podatnika. – Tę regulację można byłoby rozszerzyć i uznać, że sprawę powinno się rozwiązać na korzyść podatnika, tego jednak w propozycji nie ma – podkreśla Emilia Amielanczyk.

Celem projektu ustawy jest również określenie ogólnych zasad, które istnieją tylko w orzecznictwie lub doktrynie. Nie zawsze można je więc zastosować w postępowaniu przed organem administracyjnym. Do tych zasad można zaliczyć przede wszystkim zasadę równego traktowania podmiotów będących w tej samej sytuacji prawnej i faktycznej w jednej sprawie, czy też zakaz interpretowania i stosowania przepisów prawa, tak aby skutkowały one ograniczeniem praw jednostki lub zwiększania jej obowiązków niezgodnie z celem regulacji prawnej oraz bez wyważenia ujawnionych w sprawie racji interesu publicznego i jednostkowego.

W projekcie przewidziane są także przepisy, które nie są wskazane w relacjach podatnik – organ podatkowy. Chodzi o regulacje dotyczące ciężaru dowodu. Jeśli przepisy wiążą z określonym zachowaniem adresata korzystne dla niego skutki prawne, wówczas ciężar udowodnienia zaistnienia takich okoliczności obciąża tego, kto ma w danej sprawie uzyskać korzyść. Wiąże się to z ryzykiem, że organy administracyjne będą przerzucać ciężar dowodu na podmioty uczestniczące w postępowaniu.

(Źródło: Pracodawcy RP)