e-Podatki

Regulacje unijne a VAT. 2005-12-06


Pierwszy wyrok polskiego sądu, który wprost uznał wyższość przepisów unijnych VI Dyrektywy dotyczącej VAT nad przepisami krajowymi. Podstawowym aktem regulującym zagadnienia związane z zasadami działania i funkcjonowania systemu podatku VAT, obowiązującego dla wszystkich państw członkowskich, jest Szósta Dyrektywa.


(…) Państwa członkowskie zostały zobligowane do dostosowania swoich przepisów o podatku od wartości dodanej do przepisów unijnych. Wynika to z treści art. 1 Szóstej Dyrektywy Rady Unii Europejskiej dotyczącego wspólnego systemu podatkowego od wartości dodanej.

Jeżeli zasad zawartych w Dyrektywie państwo członkowskie w wyznaczonym terminie nie wprowadzi do swoich przepisów lub zrobi to w sposób nieprawidłowy, to podatnicy tego kraju uzyskają możliwość powoływania się wprost na Dyrektywę w przypadku zaistnienia sporów z organami podatkowymi. Możliwość ta wynika bezpośrednio z orzeczeń ETS.

Świadczyć może o tym niedawny wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 12 października 2005 r., sygn. akt III SA/Wa 2219/05. W wyroku tym Sąd poparł argumenty spółki, która zażądała zwrotu podatku VAT bezpośrednio w oparciu o zasady wynikające z przepisów VI Dyrektywy.

Spółka świadczyła usługi "badań i analiz technicznych" na rzecz firm mających siedziby na terenie Unii Europejskiej. Usługi te nie zostały opodatkowane przez spółkę w Polsce podatkiem VAT, a obowiązek ich opodatkowania został przerzucony na nabywcę. Zdaniem organów podatkowych taka praktyka była błędna. W myśl bowiem obowiązującego w tym czasie art. 27 ust. 4 pkt 3 ustawy o VAT (od 1 maja do 18 października 2004 r.) usługi badań i analiz technicznych nie mogły być opodatkowane w miejscu siedziby nabywcy, gdyż przepis ten ich nie dotyczył, a miał jedynie zastosowanie do usług architektonicznych i inżynierskich.

Dopiero z dniem 19 października 2004 r., w związku z dodanym § 4a do rozporządzenia w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o VAT, uległo zmianie miejsce świadczenia tych usług, które określono jako miejsce, w którym nabywca usługi posiada siedzibę.

W ocenie organów podatkowych dopiero z tym dniem polscy podatnicy byli uprawnieni do stosowania do omawianych usług przepisów umożliwiających ich opodatkowanie w miejscu, gdzie nabywca ma siedzibę. Ówczesne brzmienie polskiego przepisu niezgodne było z przepisami VI Dyrektywy, a w powiązaniu z przepisami unijnymi powodowało wręcz podwójne opodatkowanie tych usług: raz w kraju świadczącego usługę, a drugi raz w miejscu, gdzie nabywca posiada siedzibę.

Spółka nie zgodziła się więc z niekorzystną interpretacją organów podatkowych jakoby nie mogła wprost stosować przepisów VI Dyrektywy w zakresie, w jakim polska ustawa o VAT jest z nimi niezgodna. Uregulowała wraz z odsetkami określoną przez organ podatkowy należność, a następnie złożyła wniosek o stwierdzenie nadpłaty za okres od czerwca do września 2004 r. powołując się bezpośrednio na przepisy unijne. Rację w tej kwestii WSA przyznał spółce uznając, że w zakresie, w jakim krajowe prawo jest niezgodne z regulacjami unijnymi, podatnik może dochodzić swoich praw opierając się bezpośrednio na przepisach unijnych, co wielokrotnie też podkreślane było w wydawanych przez ETS orzeczeniach.

Jest to pierwszy tego typu wyrok polskiego sądu, który wprost uznał wyższość przepisów unijnych nad regulacjami krajowymi, co jednocześnie daje podatnikom nadzieję na korzystne rozstrzygnięcia spraw o podobnym charakterze w przyszłości. Wyrok ten nie jest jeszcze prawomocny. (…)

(źródło: Gazeta Prawna 01/12/2005)