e-Podatki

Opodatkowanie usług transportu towarów 2010-08-31


Opodatkowanie usług transportu zależy od tego dla kogo świadczona jest usługa oraz jak i gdzie się ona odbywa. Usługi transportu na rzecz podatników z innych państw UE są opodatkowane w państwie siedziby usługobiorcy. W przypadku natomiast świadczenia usług na rzecz podmiotów zagranicznych niebędących podatnikami należy opodatkować część usługi odpowiadającej pokonanej odległości w Polsce. Jednakże miejscem świadczenia usług transportu towarów, którego rozpoczęcie i zakończenie ma miejsce odpowiednio na terytorium dwóch różnych państw członkowskich unii europejskiej, na rzecz podmiotów niebędących podatnikami VAT jest miejsce, gdzie transport towarów się rozpoczyna. W takim przypadku usługę należy opodatkować w państwie rozpoczęcia transportu. Usługi transportu międzynarodowego są opodatkowane stawką 0%. Dotyczy to również usług wewnątrzwspólnotowych, które są częścią transportu międzynarodowego.

Usługi na rzecz podatników z innych państw UE

Zgodnie z art. 28b ustawy z dnia 11 marca 2004r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. z 2004 r. Nr 54, poz. 535 z późn. zm.) miejscem świadczenia usług w przypadku świadczenia usług na rzecz podatnika jest miejsce, w którym podatnik będący usługobiorcą posiada siedzibę lub stałe miejsce zamieszkania, z zastrzeżeniem art. 28e, art. 28f ust. 1, art. 28g ust. 1, art. 28i, 28j i 28n.

Powyższy przepis zawiera zatem ogólną zasadę dotyczącą miejsca świadczenia usług w transakcjach między podatnikami z miejsca siedziby usługodawcy na miejsce siedziby usługobiorcy. Ta zasada ma również zastosowanie do usług transportu na rzecz podatników z innych państw UE.

Przykład
Na zlecenie podatnika z Niemiec polska firma transportowa wykonała usługę transportu z Polski do Austrii. Usługa ta nie będzie podlegała opodatkowaniu w Polsce.

Ta sama zasada dotyczy usług transportu odbywających się tylko na terenie Polski.

Przykład
Na zlecenie podatnika z Niemiec polska firma transportowa wykonała usługę transportu z Warszawy do Katowic. Usługa ta również nie będzie podlegała opodatkowaniu w Polsce.

W takich przypadkach polska firma transportowa powinna na postawie § 25 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 28 listopada 2008 r. w sprawie zwrotu podatku niektórym podatnikom, wystawiania faktur, sposobu ich przechowywania oraz listy towarów i usług, do których nie mają zastosowania zwolnienia od podatku od towarów i usług (Dz. U. Nr 212, poz. 1337 z późn. zm.) wystawiać zwykłe faktury, z tym że nie zawierają one stawki i kwoty podatku oraz kwoty należności wraz z podatkiem. Faktura ta powinna zawierać numer, pod którym nabywca usługi jest zidentyfikowany na potrzeby podatku od wartości dodanej na terytorium państwa członkowskiego innym niż terytorium kraju (w Niemczech) oraz informację, że zobowiązanym do rozliczenia tego podatku jest nabywca usługi, lub odesłanie do odpowiedniego przepisu dyrektywy, na podstawie którego zobowiązanym do rozliczenia tego podatku jest nabywca usługi.

Usługi na rzecz podmiotów nie będących podatnikami

W przypadku natomiast świadczenia usług na rzecz podmiotów niebędących podatnikami należy opodatkować część usługi odpowiadającej pokonanej odległości w Polsce. Jednakże miejscem świadczenia usług transportu towarów, którego rozpoczęcie i zakończenie ma miejsce odpowiednio na terytorium dwóch różnych państw członkowskich, na rzecz podmiotów niebędących podatnikami jest miejsce, gdzie transport towarów się rozpoczyna.

Zgodnie z art. 28f ust. 2 ustawy o VAT miejscem świadczenia usług transportu towarów na rzecz podmiotów niebędących podatnikami jest miejsce, w którym odbywa się transport, z uwzględnieniem pokonanych odległości, z zastrzeżeniem art. 28f ust. 3. Jednakże według art. 28f ust. 3 ustawy o VAT miejscem świadczenia usług transportu towarów, którego rozpoczęcie i zakończenie ma miejsce odpowiednio na terytorium dwóch różnych państw członkowskich, na rzecz podmiotów niebędących podatnikami jest miejsce, gdzie transport towarów się rozpoczyna.

W przepisach art. 28f ust. 4 i ust. 5 ustawy o VAT zawarto definicje miejsca rozpoczęcia i miejsca zakończenia transportu. I tak, miejsce rozpoczęcia transportu, oznacza miejsce, w którym faktycznie rozpoczyna się transport towarów, niezależnie od pokonanych odległości do miejsca, gdzie znajdują się towary. Miejsce zakończenia transportu, oznacza zaś miejsce, w którym faktycznie kończy się transport towarów.

Przykład
Polska firma przewozi meble z Wrocławia do Berlina. Zlecającym usługę jest osoba fizyczna z Niemiec nie będąca podatnikiem. Usługa ta w całości będzie opodatkowana w Polsce według stawki 22%. Należy wystawić zwykłą fakturę VAT. Nie należy dzielić tu usługi na odcinek w Polsce i w Niemczech.

W przypadku gdyby taka usługa rozpoczynała się w Niemczech to polska firma transportowa powinna ją tam opodatkować.

Przykład
Polska firma przewozi meble z Lipska do Poznania. Zlecającym usługę jest osoba fizyczna z Niemiec nie będąca podatnikiem. Usługa ta w całości będzie opodatkowana w Niemczech. Tam bowiem rozpoczynał się transport.

W przypadku natomiast gdy usługa nie będzie stanowiła wewnątrzwspólnotowej usługi transportu to należy ją rozliczyć z uwzględnieniem pokonanych odległości.

Przykład
Polska firma przewozi meble w Czechach. Zlecającym usługę jest osoba fizyczna z Czech nie będąca podatnikiem. W części usługa ta odbywa się tranzytem przez Polskę, natomiast rozpoczęcie jej i zakończenie ma miejsce w Czechach. W takim przypadku nie wystąpi wewnątrzwspólnotowa usługa transportu bowiem rozpoczęcie i zakończenie transportu nie będzie miało miejsca na terytorium dwóch różnych państw członkowskich, lecz tylko w jednym (w Czechach). Usługę tę należy zatem opodatkować polskim VAT tylko w części odpowiadającej pokonanej odległości w Polsce. Pozostała część usługi powinna być opodatkowana w Czechach.

Transport międzynarodowy

Natomiast powyższe zasady nie dotyczą transportu międzynarodowego. Ma tutaj zastosowanie stawka 0%. Zgodnie bowiem z art. 83 ust. 1 pkt 23 ustawy o VAT stawkę podatku w wysokości 0 % stosuje się do usług transportu międzynarodowego.

Zgodnie z art. 83 ust. 3 pkt 1 ustawy o VAT przez usługi transportu międzynarodowego, rozumie się przewóz lub inny sposób przemieszczania towarów:
a) z miejsca wyjazdu (nadania) na terytorium kraju do miejsca przyjazdu (przeznaczenia) poza terytorium Wspólnoty,
b) z miejsca wyjazdu (nadania) poza terytorium Wspólnoty do miejsca przyjazdu (przeznaczenia) na terytorium kraju,
c) z miejsca wyjazdu (nadania) poza terytorium Wspólnoty do miejsca przyjazdu (przeznaczenia) poza terytorium Wspólnoty, jeżeli trasa przebiega na pewnym odcinku przez terytorium kraju (tranzyt),
d) z miejsca wyjazdu (nadania) na terytorium państwa członkowskiego innym niż terytorium kraju do miejsca przyjazdu (przeznaczenia) poza terytorium Wspólnoty lub z miejsca wyjazdu (nadania) poza terytorium Wspólnoty do miejsca przyjazdu (przeznaczenia) na terytorium państwa członkowskiego inne niż terytorium kraju, jeżeli trasa przebiega na pewnym odcinku przez terytorium kraju;.

Według art. 83 ust. 5 pkt 1 ustawy o VAT dokumentami stanowiącymi dowód świadczenia usług transportu międzynarodowego są w przypadku transportu towarów przez przewoźnika lub spedytora – list przewozowy lub dokument spedytorski (kolejowy, lotniczy, samochodowy, konosament morski, konosament żeglugi śródlądowej), stosowany wyłącznie w komunikacji międzynarodowej, lub inny dokument, z którego jednoznacznie wynika, że w wyniku przewozu z miejsca nadania do miejsca przeznaczenia nastąpiło przekroczenie granicy z państwem trzecim, oraz faktura wystawiona przez przewoźnika (spedytora).

Usługi krajowe będące częścią usług transportu międzynarodowego

Natomiast na podstawie § 8 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia ministra finansów z dnia 24 grudnia 2009 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o podatku od towarów i usług (Dz. U. Nr 224, poz. 1779) obniżoną do wysokości 0 % stawkę podatku stosuje się również do usług transportu towarów, jeżeli transport ten wykonywany jest w całości na terytorium kraju i stanowi część usługi transportu międzynarodowego. Dokumentami niezbędnymi od zastosowania tej stawki w tym przypadku są: list przewozowy lub dokument spedytorski (kolejowy, lotniczy, samochodowy, konosament morski, konosament żeglugi śródlądowej), stosowany wyłącznie w komunikacji międzynarodowej, lub inny dokument, z którego jednoznacznie wynika, że w wyniku przewozu z miejsca nadania do miejsca przeznaczenia nastąpiło przekroczenie granicy z państwem trzecim, oraz faktura wystawiona przez przewoźnika (spedytora). Obowiązek ten wynika z § 8 ust. 2 rozporządzenia oraz art. 83 ust. 5 pkt 1 ustawy o VAT.

Przykład
Polska firma transportowa A wykonała usługę transportu towarów z Warszawy do Przemyśla. Nabywcą tej usługi jest spółka B z o.o. będąca polskim podatnikiem VAT. Towar zostanie następnie wywieziony bezpośrednio na Ukrainę. Tę usługę wykona jednak już inna firma transportowa. Firma A może zastosować na wystawianej dla spółki B fakturze stawkę 0%, pod warunkiem, że będzie posiadała dokument, z którego jednoznacznie wynika, że w wyniku przewozu z miejsca nadania (z Warszawy) do miejsca przeznaczenia na Ukrainie nastąpiło przekroczenie granicy z państwem trzecim (z Ukrainą).

Usługa transportu wewnątrzwspólnotowego będąca częścią usługi transportu międzynarodowego

Ponadto na podstawie § 8 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia ministra finansów z dnia 24 grudnia 2009 r. obniżoną do wysokości 0 % stawkę podatku stosuje się również do wewnątrzwspólnotowych usług transportu towarów, jeżeli transport ten stanowi część usługi transportu międzynarodowego.

Także w tym przypadku dokumentami niezbędnymi od zastosowania tej stawki są zatem: list przewozowy lub dokument spedytorski (kolejowy, lotniczy, samochodowy, konosament morski, konosament żeglugi śródlądowej), stosowany wyłącznie w komunikacji międzynarodowej, lub inny dokument, z którego jednoznacznie wynika, że w wyniku przewozu z miejsca nadania do miejsca przeznaczenia nastąpiło przekroczenie granicy z państwem trzecim, oraz faktura wystawiona przez przewoźnika (spedytora). Obowiązek ten wynika z § 8 ust. 2 rozporządzenia oraz art. 83 ust. 5 pkt 1 ustawy o VAT.

Przez wewnątrzwspólnotową usługę transportu towarów, rozumie się transport towarów, którego rozpoczęcie i zakończenie ma miejsce odpowiednio na terytorium dwóch różnych państw członkowskich (§ 8 ust. 3 rozporządzenia). A zatem dla zastosowania stawki 0% niezbędne jest posiadanie ww. dokumentu.

Przykład
Polska firma transportowa A wykonała usługę transportu towarów z Hiszpanii do Polski. Nabywcą tej usługi jest spółka B z o.o. będąca polskim podatnikiem VAT. Towar zostanie następnie wywieziony do Rosji (przez Białorusie). Tę usługę wykona jednak już inna firma transportowa. Firma A może zastosować na wystawianej dla spółki B fakturze stawkę 0%, pod warunkiem że będzie posiadała dokument, z którego jednoznacznie wynika, że w wyniku przewozu z miejsca nadania Hiszpanii do miejsca przeznaczenia w Rosji nastąpiło przekroczenie granicy z państwem trzecim (w tym przypadku granicy z Białorusią).

Usługi w całości wykonywane poza Polską

Na podstawie § 8 ust. 1 pkt 3 rozporządzenie ministra finansów z dnia 24 grudnia 2009 r. obniżoną do wysokości 0% stawkę stosuje się również do usług transportu towarów świadczonych na rzecz podatnika w rozumieniu art. 28a ustawy będącego usługobiorcą tych usług, posiadającego na terytorium kraju siedzibę, stałe miejsce zamieszkania lub stałe miejsce prowadzenia działalności, jeżeli transport ten wykonywany jest w całości poza terytorium kraju:
a) z miejsca wyjazdu (nadania) na terytorium państwa członkowskiego innym niż terytorium kraju do miejsca przyjazdu (przeznaczenia) poza terytorium Wspólnoty, lub
b) z miejsca wyjazdu (nadania) poza terytorium Wspólnoty do miejsca przyjazdu (przeznaczenia) na terytorium państwa członkowskiego innym niż terytorium kraju.

Również i w tym przypadkach dokumentami niezbędnymi od zastosowania tej stawki są: list przewozowy lub dokument spedytorski (kolejowy, lotniczy, samochodowy, konosament morski, konosament żeglugi śródlądowej), stosowany wyłącznie w komunikacji międzynarodowej, lub inny dokument, z którego jednoznacznie wynika, że w wyniku przewozu z miejsca nadania do miejsca przeznaczenia nastąpiło przekroczenie granicy z państwem trzecim, oraz faktura wystawiona przez przewoźnika (spedytora). Obowiązek ten wynika z § 8 ust. 2 rozporządzenia oraz art. 83 ust. 5 pkt 1 ustawy o VAT.

Przykład
Polska firma transportowa A wykonała usługę transportu towarów z Włoch do Szwajcarii. Nabywcą tej usługi jest spółka B z o.o. będąca polskim podatnikiem VAT. Firma A może zastosować na wystawianej dla spółki B fakturze stawkę 0%, pod warunkiem że będzie posiadała dokument, z którego jednoznacznie wynika, że w wyniku przewozu z miejsca nadania we Włoszech do miejsca przeznaczenia w Szwajcarii nastąpiło przekroczenie granicy z państwem trzecim (w tym przypadku granicy ze Szwajcarią).

Podstawa prawna:
ź art. 28b, 28f, . 83 ust. 1 pkt 23, ust. 3 pkt 1, ust. 5 pkt 1 ustawy z dnia 11 marca 2004r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. z 2004r. Nr 54, poz. 535 z późn. zm.);
ź § 8 ust. 1 pkt, 1, pkt 2, pkt 3, ust. 2, ust. 3 rozporządzenia ministra finansów z dnia 24 grudnia 2009 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o podatku od towarów i usług (Dz. U. Nr 224, poz. 1779);
ź § 25 Rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 28 listopada 2008r. w sprawie zwrotu podatku niektórym podatnikom, wystawiania faktur, sposobu ich przechowywania oraz listy towarów i usług, do których nie mają zastosowania zwolnienia od podatku od towarów i usług (Dz. U. Nr 212, poz. 1337 z późn. zm.).
(źródło: Wskazówki podatkowe)