e-Podatki

Prawo do odliczenia VAT po rejestracji 2010-08-11


Dyrektor Izby Skarbowej w Warszawie w indywidualnej interpretacji podatkowej stwierdził, że ustawa o VAT nie pozbawia podatnika prawa do dokonania odliczenia podatku VAT od zakupów poczynionych przed rejestracją, o ile występują przesłanki, iż zakupione towary i usługi będą wykorzystywane do działalności opodatkowanej (oraz ewentualnie spełniać inne warunki określone w przepisach ustawy o podatku od towarów i usług).

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.) oraz § 7 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 czerwca 2007 r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz. U. Nr 112, poz. 770 ze zm.) Dyrektor Izby Skarbowej w Warszawie działając w imieniu Ministra Finansów stwierdza, że stanowisko Pana przedstawione we wniosku z dnia 24.03.2010 r. (data wpływu 31.03.2010 r.), uzupełnionego w dniu 12.05.2010 r. na wezwanie nr IPPP3/443-321/10-2/KG, IPPB1/415-308/10-2/AM z dnia 30.04.2010 r., o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku od towarów i usług w zakresie prawa do odliczenia podatku naliczonego po dopełnieniu formalności rejestracyjnych - jest prawidłowe.

UZASADNIENIE

W dniu 31.03.2010 r. wpłynął ww. wniosek o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnej sprawie dotyczącej podatku od towarów i usług w zakresie prawa do odliczenia podatku naliczonego po dopełnieniu formalności rejestracyjnych. Wniosek został uzupełniony w dniu 12.05.2010 r. na wezwanie nr IPPP3/443-321/10-2/KG, IPPB1/415-308/10-2/AM z dnia 30.04.2010 r.

W przedmiotowym wniosku został przedstawiony następujący stan faktyczny.

Z dniem 18.05.2009 r. na zasadzie formuły „1 okienka” Wnioskodawca uruchomił działalność gospodarczą poprzez złożenie w Urzędzie Gminy wniosku EDG-1. Przekonany, że wpisane we wniosku EDG-1 informacje dotyczące uruchamianej działalności zwalniają go z konieczności odrębnej wizyty w urzędzie skarbowym wyszedł z założenia, że dopełnił formalności związanych z rejestracją w zakresie podatku od towarów i usług VAT. Wobec powyższego od miesiąca maja 2009 roku w US składał miesięczne deklaracje VAT-7. W miesiącach maj i czerwiec 2009 nie wystąpił ani podatek należny VAT, ani podatek naliczony VAT. W miesiącu lipcu 2009 roku dokonał wewnątrzwspólnotowego nabycia towarów, które zostały sprzedane krajowemu odbiorcy - płatnikowi VAT czynnemu również w miesiącu lipcu ub.r. W deklaracji VAT-7 za miesiąc lipiec 2009 r. został wykazany zarówno podatek należny od: sprzedaży krajowej, wewnątrzwspólnotowego nabycia towarów, jak i podatek naliczony od wewnątrzwspólnotowego nabycia towarów. Po kilku miesiącach prowadzenia działalności otrzymał informację z US, że w związku z nie złożeniem VAT-R oraz nie uiszczeniem opłaty rejestracyjnej nie został otwarty obowiązek w zakresie podatku od towarów i usług VAT z dniem rozpoczęcia działalności, natomiast pierwsza dokonana przez niego sprzedaż krajowa spowodowała utratę zwolnienia, o którym mowa w art. 113 ust. 1 ustawy o podatku od towarów i usług VAT. Spowodowało to konieczność skorygowania deklaracji VAT-7 za miesiąc lipiec 2009 roku w zakresie podatku naliczonego VAT - in minus, a w konsekwencji dopłatę kwoty podatku wraz z odsetkami.

W uzupełnieniu z dnia 12.05.2010 r. Wnioskodawca poinformował ponadto, że swoją jednoosobową firmę pod nazwą A. zarejestrował po raz pierwszy w 23.07.1993 r. Z powodu zawału serca wyrejestrował ją w dniu 31.07 2007 r. Firmę reaktywował pod tą samą nazwą w dniu 18.05.2009 r. korzystając między innymi z powstałych ułatwień w rejestracji firm przez możliwość złożenia wniosku w jednym okienku. Zakres działalności firmy to instalowanie specjalistycznych maszyn i urządzeń przemysłowych oraz ich sprzedaż poza siecią sklepów. Fakt, że po złożeniu wniosku o rejestrację firmy otrzymał pocztą potwierdzenie rejestracji z ZUS i Głównego Urzędu Statystycznego (regon) oraz fakt, że był on identyczny jak poprzednio, uśpiły czujność Wnioskodawcy, a także Biura Rachunkowego, które prowadzi jego księgowość. Składając wniosek EDG-1 nie złożył formularzy VAT-R oraz VAT-R/UE sądząc, że rejestracja dokona się automatycznie. Jako podatnik VAT i podatnik VAT/UE został zarejestrowany w dniu 18.02.2010 r. (otrzymując te same numery jak poprzednio). Przedmiotem wewnątrzwspólnotowego nabycia był specjalny łańcuch transportera taśmowego. Wartość zakupionego towaru to suma 41.531,74 Euro (ok. 181.493,83 zł), odpowiedni podatek VAT został zapłacony w kolejnym miesiącu rozliczeniowym w oparciu o poprzednio nadany mu numer NIP VAT. Faktura dostawcy unijnego nie zawierała kwoty podatku od wartości dodanej. Utrata prawa do zwolnienia z obowiązku rejestracji, jako podatnika VAT nastąpiła w dniu 13.07.2009 r. Dokonane wewnątrzwspólnotowe nabycie związane było ze sprzedażą opodatkowaną podatkiem VAT. Biorą pod uwagę nagłaśnianą przez Administrację Państwową akcję ułatwień w rejestracji firm i małych przedsiębiorstw, jego pomyłka nie miała na celu świadomego oszukania Skarbu Państwa, lecz wynikała z niedoinformowania, a w zasadzie z zaufania do głoszonych przez media publiczne informacji. Ponadto stosowne opłaty dotyczące wspomnianej transakcji z tytułu VAT zostały wniesione w przepisowym terminie rozliczeniowym. Tak więc zasądzenie kary w wysokości zapłaconej już poprzednio sumy VAT jest nader krzywdzące (kara została uiszczona). Biorąc powyższe pod uwagę wnosi o odstąpienie od nałożonej kary, lub co najmniej pozwolenie wliczenia jej w wydatki firmy.

W związku z powyższym zadano następujące pytanie.

Czy po dopełnieniu formalności rejestrowych w zakresie podatku VAT dokonanych w lutym 2010 r. z datą rejestracji lipiec 2009 roku, przysługuje prawo odliczenia podatku naliczonego VAT od nabycia wewnątrzwspólnotowego dokonanego w lipcu 2009 roku...

Zdaniem Wnioskodawcy:

Pomimo dopełnienia formalności rejestracyjnych w zakresie podatku VAT dokonanych w miesiącu rozliczeniowym lutym 2010 roku, jednakże z datą uruchomienia obowiązku lipiec 2009 roku, zgodnie z art. 86 ust. 1 Ustawy o podatku od towarów i usług podatek należny VAT za miesiąc lipiec 2009 roku może zostać pomniejszony o wartość podatku naliczonego od nabycia wewnątrzwspólnotowego dokonanego w tym samym okresie.

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej przedstawionego stanu faktycznego uznaje się za prawidłowe.

Zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. Nr 54, poz. 535 ze zm.) zwanej dalej ustawą, opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług podlegają odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju. Stosownie do zapisu art. 86 ust. 1 ustawy, podatnikowi, o którym mowa w art. 15, przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego w zakresie, w jakim towary i usługi są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych, z zastrzeżeniem art. 114, art. 119 ust. 4, art. 120 ust. 17 i 19 oraz art. 124. W myśl art. 86 ust. 2 pkt 1 ustawy, kwotę podatku naliczonego stanowi, z zastrzeżeniem ust. 3-7, suma kwot podatku określonych w fakturach otrzymanych przez podatnika:

a. z tytułu nabycia towarów i usług,

b. potwierdzających dokonanie przedpłaty (zaliczki, zadatku, raty), jeżeli wiązały się one z powstaniem obowiązku podatkowego,

c. od komitenta z tytułu dostawy towarów będącej przedmiotem umowy komisu
- z uwzględnieniem rabatów określonych w art. 29 ust. 4.

W myśl art. 86 ust. 2 pkt 4 ustawy, kwotę podatku naliczonego stanowi, z zastrzeżeniem ust. 3-7, kwota podatku należnego od importu usług, kwota podatku należnego od dostawy towarów, dla której podatnikiem jest nabywca, oraz kwota podatku należnego z tytułu wewnątrzwspólnotowego nabycia towarów. Jak stanowi art. 86 ust. 10 pkt 1-2 ustawy, prawo do obniżenia kwoty podatku należnego powstaje:

- w rozliczeniu za okres, w którym podatnik otrzymał fakturę albo dokument celny z zastrzeżeniem pkt 2-5 oraz ust. 11, 12, 16 i 18,

- w przypadkach, o których mowa w ust. 2 pkt 4 - w rozliczeniu za okres, w którym powstał obowiązek podatkowy w podatku należnym u nabywcy odpowiednio od importu usług lub wewnątrzwspólnotowego nabycia towarów lub od dostawy towarów, dla której podatnikiem jest nabywca.

Według art. 86 ust. 11 ustawy, jeżeli podatnik nie dokona obniżenia kwoty podatku należnego w terminach określonych w ust. 10, może obniżyć kwotę podatku należnego w deklaracji podatkowej za jeden z dwóch następnych okresów rozliczeniowych. Zgodnie z art. 86 ust. 13 - jeżeli podatnik nie dokonał obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego w terminach, o których mowa w ust. 10, 11, 12, 16 i 18, może on obniżyć kwotę podatku należnego przez dokonanie korekty deklaracji podatkowej za okres, w którym wystąpiło prawo do obniżenia podatku należnego, nie później jednak niż w ciągu 5 lat, licząc od początku roku, w którym wystąpiło prawo do obniżenia podatku należnego. W powołanych wyżej przepisach zrealizowana została jedna z fundamentalnych zasad podatku od towarów i usług, tj. zasada neutralności podatku dla czynnych podatników tego podatku. Podatnikami – stosownie do art. 15 ust. 1 ustawy o podatku od towarów i usług – są osoby prawne, jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej oraz osoby fizyczne, wykonujące samodzielnie działalność gospodarczą, bez względu na cel lub rezultat tej działalności. Działalność gospodarcza obejmuje wszelką działalność producentów, handlowców lub usługodawców, w tym podmiotów pozyskujących zasoby naturalne oraz rolników, a także działalność osób wykonujących wolne zawody, również wtedy, gdy czynność została wykonana jednorazowo w okolicznościach wskazujących na zamiar wykonywania czynności w sposób częstotliwy. Działalność gospodarcza obejmuje również czynności polegające na wykorzystywaniu towarów lub wartości niematerialnych i prawnych w sposób ciągły dla celów zarobkowych (art. 15 ust. 2 cyt. ustawy).

Z treści cytowanych wyżej przepisów jednoznacznie wynika, że prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego przysługuje wówczas, gdy zostaną spełnione określone warunki, tzn. odliczenia tego dokonuje podatnik podatku od towarów i usług oraz gdy towary i usługi, z których nabyciem podatek został naliczony, są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych. Warunkiem umożliwiającym podatnikowi skorzystanie z prawa do odliczenia podatku naliczonego jest związek zakupów z wykonywanymi czynnościami opodatkowanymi.

Przedstawiona powyżej zasada wyklucza zatem możliwość dokonania obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego związanego z usługami i towarami, które nie są w ogóle wykorzystywane do czynności opodatkowanych, czyli w przypadku ich wykorzystania do czynności zwolnionych od podatku VAT oraz niepodlegających temu podatkowi. Ponadto przepisy ustawy przewidują wiele sytuacji, w których podatnikowi nie przysługuje prawo do odliczenia podatku naliczonego przy nabyciu towarów i usług, pomimo tego, że spełnione są generalne przesłanki upoważniające go do obniżenia podatku należnego o podatek naliczony. Ograniczenia te zawarte są w art. 88 cyt. ustawy. Przepis ten określa listę wyjątków, które pozbawiają podatnika prawa do obniżenia kwoty podatku należnego o podatek naliczony. Zgodnie z uregulowaniami art. 88 ust. 4 cyt. ustawy obniżenia kwoty lub zwrotu różnicy podatku należnego nie stosuje się również do podatników, którzy nie są zarejestrowani jako podatnicy VAT czynni, zgodnie z art. 96, z wyłączeniem przypadków, o których mowa w art. 86 ust. 20. Wskazany powyżej przepis ustawy o podatku od towarów i usług przewiduje sankcję w postaci pozbawienia podatnika prawa do obniżenia kwoty lub zwrotu podatku należnego w razie nie zarejestrowania się, ale nie wskazuje wprost, z jakim momentem – z punktu widzenia niemożności odliczenia podatku naliczonego – należy wiązać status podatnika (zarejestrowany czy nie).

Zgodnie z art. 96 ust. 1 ustawy, podmioty o których mowa w art. 15, są obowiązane przed dniem wykonania pierwszej czynności określonej w art. 5 złożyć naczelnikowi urzędu skarbowego zgłoszenie rejestracyjne, z zastrzeżeniem ust. 3. Art. 96 ust. 4 ustawy stanowi, iż naczelnik urzędu skarbowego rejestruje podatnika i potwierdza jego zarejestrowanie jako „podatnika VAT czynnego” lub w przypadku podatników, o których mowa w ust. 3 – jako „podatnika VAT zwolnionego”. Z uregulowań art. 97 ust. 1-2 wynika, że podatnicy, o których mowa w art. 15, podlegający obowiązkowi zarejestrowania jako podatnicy VAT czynni, są obowiązani przed dniem dokonania pierwszej wewnątrzwspólnotowej dostawy lub pierwszego wewnątrzwspólnotowego nabycia zawiadomić naczelnika urzędu skarbowego w zgłoszeniu rejestracyjnym, o którym mowa w art. 96, o zamiarze rozpoczęcia wykonywania tych czynności. Przepis ust. 1 stosuje się również do podatników w rozumieniu art. 15 innych niż wymienieni w ust. 1 i osób prawnych niebędących podatnikami w rozumieniu art. 15, u których wartość wewnątrzwspólnotowego nabycia towarów przekroczyła kwotę, o której mowa w art. 10 ust. 1 pkt 2, oraz tych, którzy zamierzają skorzystać z możliwości określonej w art. 10 ust. 6. W myśl art. 97 ust. 4 ustawy – naczelnik urzędu skarbowego rejestruje podmiot, który dokonał zawiadomienia zgodnie z ust. 1, jako podatnika VAT UE. Wzór dokumentu VAT-R (zgłoszenia rejestracyjnego w zakresie podatku od towarów i usług) oraz dokumentu VAT-5 (potwierdzającego zarejestrowanie podmiotu jako podatnika VAT) i dokumentu VAT-5UE (potwierdzenia zarejestrowania podmiotu jako podatnika VAT UE) określone zostały rozporządzeniem Ministra Finansów z dnia 5 kwietnia 2004 r. w sprawie wzorów dokumentów związanych z rejestracją podatników w zakresie podatku od towarów i usług (Dz. U. Nr 55, poz. 539 ze zm.). Rejestracja następuje zatem w momencie zgłoszenia rejestracyjnego tj. złożenia w urzędzie skarbowym druku VAT-R. Z tym momentem podmiot uzyskuje formalne znamiona statusu podatnika podatku od towarów i usług (oraz podatnika VAT UE) i od tego dnia przysługuje mu prawo do wystawienia faktur VAT, jak również odliczania podatku naliczonego od dokonywanych zakupów.

Z przedstawionego opisu stanu faktycznego wynika, że Wnioskodawca z dniem 18.05.2009 r. na zasadzie formuły „1 okienka” uruchomił działalność gospodarczą poprzez złożenie w Urzędzie Gminy wniosku EDG-1. Przekonany, że wpisane we wniosku informacje dotyczące uruchamianej działalności zwalniają go z konieczności odrębnej wizyty w urzędzie skarbowym wyszedł z założenia, że dopełnił formalności związanych z rejestracją w zakresie podatku od towarów i usług VAT. Wobec powyższego od miesiąca maja 2009 r. składał miesięczne deklaracje VAT-7. W miesiącach maj i czerwiec 2009 r. nie wystąpił ani podatek należny VAT, ani podatek naliczony VAT. W miesiącu lipcu 2009 r. dokonał wewnątrzwspólnotowego nabycia towarów na kwotę 41.531,74 Euro (ok. 181.493,83 zł), które zostały sprzedane krajowemu odbiorcy również w miesiącu lipcu. Zatem w deklaracji VAT-7 za miesiąc lipiec 2009 r. został wykazany zarówno podatek należny od sprzedaży krajowej i wewnątrzwspólnotowego nabycia towarów, jak również podatek naliczony od wewnątrzwspólnotowego nabycia towarów.

W świetle wyżej cytowanych przepisów, prawo do obniżenia podatku należnego powstaje u wszystkich podatników, o ile wykażą, że zakupy były związane z bieżącą lub przyszłą działalnością opodatkowaną, a warunek rejestracji jest niezbędny wyłącznie do skorzystania przez podatnika z prawa do obniżenia podatku należnego. Należy rozróżnić moment powstania prawa do odliczenia od momentu skorzystania z tego prawa. Jak już wspomniano jego realizacja następuje poprzez złożenie deklaracji podatkowej, wyrażającej wolę skorzystania przez podatnika z prawa do odliczenia i aby skutecznie zrealizować już powstałe uprawnienie, podatnik musi usunąć – najpóźniej przed skorzystaniem z tego prawa – wszelkie przesłanki negatywne, w tym brak rejestracji, który uniemożliwia identyfikowanie go jako podatnika. Tym samym należy stwierdzić, iż ustawa o VAT nie pozbawia podatnika prawa do dokonania odliczenia podatku VAT od zakupów poczynionych przed rejestracją, o ile występują przesłanki, iż zakupione towary i usługi będą wykorzystywane do działalności opodatkowanej (oraz ewentualnie spełniać inne warunki określone w przepisach ustawy o podatku od towarów i usług). Niemniej ustawodawca narzucił podatnikom, chcącym dokonać odliczenia podatku VAT od poczynionych nabyć, obowiązek rejestracji jako podatnik VAT czynny.

Odnosząc powyższe do opisu stanu faktycznego należy zauważyć, że w momencie składania pierwotnych deklaracji VAT-7 za miesiąc lipiec 2009 r. Wnioskodawca nie był zarejestrowanym podatnikiem podatku od towarów i usług. Z uwagi na powyższe, zaszła konieczność skorygowania deklaracji VAT-7 za miesiąc lipiec 2009 roku w zakresie podatku naliczonego VAT - in minus, a w konsekwencji dopłatę kwoty podatku wraz z odsetkami. Formalności rejestracyjne zostały jednak dopełnione w dniu 18.02.2010 r. Wnioskodawca został zarejestrowany jako podatnik VAT i podatnik VAT UE, z datą rozpoczęcia wykonywania czynności opodatkowanych – lipiec 2009 r. Z uwagi zatem na brzmienie art. 86 ust. 13 ustawy, obecnie, po dopełnieniu formalności rejestracyjnych, Wnioskodawcy przysługuje prawo do odliczenia kwoty podatku VAT z tytułu wewnątrzwspólnotowego nabycia towaru (specjalnego łańcucha transportera taśmowego), poprzez złożenie odpowiedniej korekty rozliczenia. Odliczenie to przysługuje z uwagi na związek dokonanego zakupu z wykonywaniem czynności opodatkowanych. Zauważyć bowiem należy, że powyższy zakup nigdy nie posłużył czynnościom wykonywanym przez Wnioskodawcę jako podatnika zwolnionego od tego podatku.

Zatem stanowisko w tym zakresie należało uznać za prawidłowe. (...)


(interpretacja indywidualna Dyrektora Izby Skarbowej w Warszawie z dnia 30.06.2010r., sygn. IPPP3/443-321/10-4/KG/SM)

(źródło: Ministerstwo Finansów)