e-Podatki

Opodatkowanie VAT wydania majątku udziałowcowi w ramach majątku likwidacyjnego 2010-06-08


Jesteśmy spółką z o. o. w likwidacji. Nasz majątek składa się m. in. z budynku produkcyjnego. W najbliższym okresie czasu przewidujemy przeniesienie tego obiektu na naszego udziałowca, który zamierza w tym budynku kontynuować produkcję. W związku z tym zwracamy się z prośbą o wyjaśnienie czy jest opodatkowane VAT wydanie majątku udziałowcowi w ramach majątku likwidacyjnego celem rozliczenia nakładów wspólnika spółki w związku z jej likwidacją? Wątpliwości nasze związane są z tym, że w ustawie o VAT nie ma uregulowań – w przeciwieństwie do regulujących likwidację spółki cywilnej lub handlowej niemającej osobowości prawnej- dotyczących postępowania w takiej sytuacji.

ODPOWIEDŹ
Rzeczywiście ustawa o VAT w art. 5 ust. 3 określającym zakres opodatkowania VAT wymienia jako przedmiot opodatkowania również towary w przypadku, o którym mowa w art. 14 tej ustawy. Z kolei w myśl art. 14 ustawy o VAT opodatkowaniu podlegają towary własnej produkcji i towary, które po nabyciu nie były przedmiotem dostawy towarów, w przypadku:
1) rozwiązania spółki cywilnej lub handlowej niemającej osobowości prawnej;
2) zaprzestania przez podatnika będącego osobą fizyczną wykonywania czynności podlegających opodatkowaniu.

Analogicznego szczególnego rozwiązania nie ma w odniesieniu do przekazania towarów celem rozliczenia nakładów wspólnika spółki posiadającej osobowość prawną w związku z jej likwidacją. Brak takiego uregulowania interpretowany jest niekiedy jako wola ustawodawcy do nie opodatkowania VAT tej czynności. Podkreślane jest, że gdyby wolą ustawodawcy było opodatkowanie tej czynności, to wówczas w ustawie o VAT znalazłyby się analogiczne, szczególne uregulowania do zawartych we wspomnianym wyżej art. 14 ustawy o VAT. Dodatkowo podnoszone jest, że czynność ta nie jest opodatkowana, gdyż nie jest odpłatna (a jak wiadomo generalnie opodatkowaniu VAT podlega odpłatna dostaw towarów - art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy o VAT). Nie mieści się także w katalogu czynności nieodpłatnych kwalifikowanych do dostawy towarów w rozumieniu ustawy o VAT, gdyż jest przekazaniem towarów przez podatnika na cele związane z prowadzonym przez niego przedsiębiorstwem (czyli nie ma zastosowania art. 7 ust. 2 ustawy o VAT). W szczególności nie można tej czynności traktować przekazania lub zużycie towarów na cele udziałowców.

Odmienny i przekonywujący pogląd od przedstawionego wyżej wyrażany jest przez organy podatkowe (przykładowo w interpretacji indywidualnej wydanej przez ministra Finansów a konkretnie przez działającego z jego upoważnienia Dyrektora Izby Skarbowej w Warszawie z dnia 4 lutego 2009 r. sygn. IPPP3/443-151/08-2/MPe) oraz w orzecznictwie sądów administracyjnych (przykładowo wyrok WSA w Warszawie z dnia 15.10.2007 r., sygn. akt SA/Wa 929/07).

Przede wszystkim podkreślić należy, że brak szczególnego uregulowania w ustawie o VAT omawianego zagadnienia nie oznacza jednak braku podstaw do opodatkowania tej czynności na zasadach ogólnych (oczywiście jeżeli zachodzą przesłanki w zakresie odliczenia podatku naliczonego o których mowa w dalszej części).

Jako podstawę prawną opodatkowania dostawy, której dotyczy pytanie Czytelnika wskazać należy art. 7 ust. 2 pkt 2 ustawy o VAT. W myśl tego przepisu dostawą towarów zrównaną dla potrzeb VAT z odpłatną dostawą towarów jest także przekazanie przez podatnika towarów należących do jego przedsiębiorstwa na cele inne niż związane z prowadzonym przez niego przedsiębiorstwem, w szczególności wszelkie inne przekazanie towarów bez wynagrodzenia, w szczególności darowizny - jeżeli podatnikowi przysługiwało prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego od tych czynności, w całości lub w części.

W świetle przywołanego wyżej przepisu wydanie majątku udziałowcowi w ramach majątku likwidacyjnego będzie opodatkowane VAT w przypadku, gdy podatnikowi przysługiwało prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego w związku nabyciem towarów składających się na ten majątek. Oznacza to też, że czynność nie będzie opodatkowana gdy takie prawo nie przysługiwało. W uzasadnieniu wspomnianego już wyroku z dnia 15.10.2007 r., WSA stwierdził m.in.: ,,nie ulega wątpliwości, iż przekazanie towarów (…) nastąpi celem rozliczenia nakładów jedynego wspólnika spółki w związku z jej likwidacją. (…) Tego rodzaju rozliczenie się ze wspólnikiem podlega niewątpliwie opodatkowaniu podatkiem VAT jako odpłatna dostawa towarów. Należy pamiętać, że ustawa o podatku od towarów i usług dla swoich własnych potrzeb definiuje pojęcie " dostawy towarów". W rozpatrywanej sprawie, na tle stanu faktycznego nakreślonego przez Skarżącą, nie ulega wątpliwości, że przekazanie towarów przez likwidowaną spółkę nastąpi na cele inne niż związane z prowadzonym przez nią przedsiębiorstwem”.

Odnosząc się z kolei do faktu szczególnego uregulowania w ustawie o VAT opodatkowania towarów własnej produkcji i towary, które po nabyciu nie były przedmiotem dostawy towarów, w przypadku rozwiązania spółki cywilnej lub handlowej niemającej osobowości prawnej wyjaśnić należy, że uregulowania te dotyczą opodatkowania towarów, które po nabyciu nie były przedmiotem dostawy lub towarów własnej produkcji i nie mają zastosowania do czynności jaką jest podział majątku pozostałego po likwidacji spółki. Oznacza to, że przepisy te nie dotyczą analogicznej sytuacji do tej, która jest przedmiotem pytania Czytelnika. Nie ma więc podstaw do przyjęcia, że brak szczególnej regulacji danej sytuacji przesądza o braku opodatkowania, czyli wnioskowania a contrario, iż skoro w artykule tym, nie wymieniono spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, to przy likwidacji tej spółki, towary własnej produkcji i towary, które po nabyciu nie były przedmiotem dostawy towarów nie podlegają opodatkowaniu.
(źródło: Wskazówki podatkowe)