e-Podatki

Korekta deklaracji podatkowej zawsze z pisemnym wyjaśnieniem 2010-06-08


Resort finansów udzielił odpowiedzi na interpelację poselską w sprawie dołączania
pisma wyjaśniającego do składanej korekty deklaracji podatkowej.

Interpelacja nr 15583 do ministra finansów w sprawie zmiany art. 81 § 2 ustawy Ordynacja podatkowa

Szanowny Panie Ministrze! Art. 81 Ordynacji podatkowej stanowi:
§ 1. Jeżeli odrębne przepisy nie stanowią inaczej, podatnicy, płatnicy i inkasenci mogą skorygować uprzednio złożoną deklarację.
§ 2. Skorygowanie deklaracji następuje przez złożenie korygującej deklaracji wraz z dołączonym pisemnym uzasadnieniem przyczyn korekty.

Ordynacja podatkowa została zmieniona poprzez uchylenie § 3 w art. 81b Ordynacji podatkowej, umożliwiając dokonywanie korekty deklaracji VAT po kontroli podatkowej. Wcześniej taką możliwość wprowadzono już w innych podatkach. Brak możliwości korekty deklaracji VAT po zakończeniu kontroli podatkowej stanowił dotkliwą barierę podatkową dla przedsiębiorców, a ponadto bezzasadnie różnicował pozycję podatników, dyskryminując podatników VAT.

Wydaje się, że kolejnym krokiem likwidującym biurokratyczne bariery winna być zmiana brzmienia art. 81 § 2 ustawy Ordynacja podatkowa. Przepis ten przewiduje obowiązek dołączenia do korekty pisemnego uzasadnienia.

Kilka lat temu, w sytuacji gdy korekta po kontroli podatkowej była niemożliwa, przepis ten był w całości logiczny. Podatnik musiał wytłumaczyć przyczyny korekty deklaracji, które nie były znane organowi podatkowemu. Ze zrozumiałych względów uzasadnienie przyczyn korekty nie jest potrzebne, jeżeli korekta w całości uwzględnia ustalenia kontroli podatkowej, gdyż organ podatkowy w tym przypadku najlepiej zna przyczyny korekty. W tej sytuacji jest to tylko zbędna biurokracja.

Czy zmiana brzmienia art. 81 § 2 ustawy Ordynacja podatkowa (˝§ 2. Skorygowanie deklaracji następuje przez złożenie korygującej deklaracji wraz z dołączonym pisemnym uzasadnieniem przyczyn korekty. Pisemne uzasadnienie przyczyn korekty nie jest wymagane przy składaniu korekt po zakończeniu kontroli podatkowej, jeżeli korekta złożona jest w terminie 21 dni od zakończenia kontroli podatkowej i w całości uwzględnia ustalenia kontroli˝.) nie ułatwiłaby pracy i nie zlikwidowałaby niepotrzebnych barier administracyjnych?

Nadmieniam, że termin w zaproponowanym brzmieniu przepisu art. 81 § 2 jest bardzo istotny (może być krótszy lub dłuższy), bowiem w chwili obecnej Ordynacja podatkowa nie wskazuje żadnego terminu, do którego organ podatkowy zobowiązany jest po zakończeniu kontroli podatkowej poczekać na korektę deklaracji.

Z poważaniem
Poseł Tomasz Kulesza
Warszawa, dnia 26 marca 2010 r.

Odpowiedź Ministerstwa Finansów:

Szanowny Panie Marszałku!
Odpowiadając na interpelację posła Tomasza Kuleszy z dnia 26 marca 2010 r., przekazaną przy piśmie z dnia 15 kwietnia 2010 r. nr SPS-023-15583/10, w sprawie zmiany art. 81 § 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60, z późn. zm.), uprzejmie wyjaśniam, co następuje:

Zgodnie z art. 81 § 1 ustawy Ordynacja podatkowa jeżeli odrębne przepisy nie stanowią inaczej, podatnicy, płatnicy i inkasenci mogą skorygować uprzednio złożoną deklarację. Stosownie do postanowień art. 81b § 1 pkt 1 i 2a ww. ustawy uprawnienie do skorygowania deklaracji ulega zawieszeniu na czas trwania m. in. kontroli podatkowej w zakresie objętym tą kontrolą i przysługuje nadal po jej zakończeniu.

Z kolei art. 81 § 2 Ordynacji podatkowej stanowi, że skorygowanie deklaracji następuje przez złożenie korygującej deklaracji wraz z dołączonym pisemnym uzasadnieniem przyczyn korekty.

1. Art. 81 § 2 ustawy Ordynacja podatkowa nie stawia żadnych wymogów formalnych związanych z pisemnym uzasadnieniem przyczyn korekty deklaracji.

Oznacza to, że treść tego uzasadnienia w każdym przypadku uzależniona jest od okoliczności konkretnej sprawy. Uzasadnienie przyczyn korekty deklaracji składanej w związku z przeprowadzoną kontrolą podatkowa ma przede wszystkim na celu wyjaśnienie, które elementy rozliczenia podatkowego, w jakim zakresie oraz z jakich przyczyn zostały zmienione. Jego zakres merytoryczny jest uwarunkowany specyfiką sprawy, charakterem stwierdzonych naruszeń prawa oraz zastosowaną przez podatnika metodą realizacji wyników kontroli, która szczególnie w sprawach dotyczących podatków pośrednich może być różna. Z uregulowań art. 81 § 2 Ordynacji podatkowej nie wynika natomiast obowiązek przedstawiania obszernych, szczegółowych wyjaśnień, które powielałyby ustalenia faktyczne i prawne znajdujące już swoje odzwierciedlenie w protokole kontroli.

2. Przepisy ustawy Ordynacja podatkowa przyznają pierwszeństwo korekcie deklaracji uwzględniającej wyniki kontroli przed wszczęciem przez organ podatkowy postępowania w sprawie określenia wysokości zobowiązania podatkowego.

Pouczenie o prawie złożenia korekty deklaracji jest niezbędnym elementem protokołu kontroli, o czym stanowi art. 292 § 2 pkt 7 Ordynacji podatkowej. Uregulowania tego przepisu stwarzają kontrolowanemu, który zgadza się z ustaleniami faktycznymi i oceną prawną zaprezentowanymi w protokole, możliwość złożenia stosownej korekty deklaracji uwzględniającej wyniki kontroli. Takie rozwiązanie pozwala kontrolowanemu uchronić się przed późniejszym wszczęciem postępowania podatkowego. Należy bowiem mieć na uwadze, że w przypadku ujawnienia przez kontrolę podatkową nieprawidłowości co do wywiązywania się przez kontrolowanego z obowiązków wynikających z przepisów prawa podatkowego wszczęcie przez organ podatkowy postępowania podatkowego w sprawie, która była przedmiotem kontroli podatkowej, nie później niż w terminie 6 miesięcy od zakończenia kontroli, następuje dopiero w razie niezłożenia przez podatnika deklaracji lub niedokonania przez niego korekty deklaracji w całości uwzględniającej ujawnione nieprawidłowości (art. 165b § 1 Ordynacji podatkowej). Jednocześnie realizacja zasady zaufania do organów podatkowych, wyrażonej w art. 121 § 1 Ordynacji podatkowej, wymaga, aby każdy podatnik zainteresowany uwzględnieniem wyników kontroli miał zagwarantowany ze strony organu określony czas na dokonanie czynności związanych ze sporządzeniem i złożeniem korekty deklaracji, w którym nie zostanie uruchomiona procedura postępowania podatkowego. W szczególnych przypadkach, uzasadnionych skomplikowanym charakterem sprawy, podatnik może zasygnalizować organowi podatkowemu swoją zwłokę wynikającą z czasochłonności związanej z korektą.

3. Okoliczności uzasadniające korektę deklaracji nie mogą być przedmiotem domniemania organu podatkowego. Pragnę zauważyć, że fakt złożenia korekty po przeprowadzonej kontroli podatkowej nie przesądza sam w sobie, że intencją podatnika było właśnie uwzględnienie w całości wyników tej kontroli. Poprzez dołączenie do skorygowanej deklaracji pisemnego uzasadnienia, o którym mowa w art. 81 § 2 ustawy Ordynacja podatkowa, podatnik w sposób jednoznaczny daje wyraz swojej woli zastosowania się do ustaleń kontroli podatkowej, przedstawiając równocześnie szczegółowe wyjaśnienia dotyczące skorygowanego rozliczenia. Wypełnienie w sposób należyty dyspozycji tego przepisu stanowi realizację zasady prawdy obiektywnej wyrażonej w art. 122 ustawy Ordynacja podatkowa i usprawnia proces weryfikacji złożonej korekty. Jeżeli uzasadnienie przyczyn korekty zostało sporządzone w sposób precyzyjny i nie budzi wątpliwości organu podatkowego, nie zachodzi konieczność wzywania podatnika do udzielenia wyjaśnień w trybie art. 274a § 2 Ordynacji podatkowej.

W dobrze pojętym interesie podatnika winno zatem leżeć dołożenie wszelkiej staranności do wyjaśnienia swojej sytuacji podatkowoprawnej w momencie składania korekty deklaracji.

Reasumując, charakter pisemnego uzasadnienia przyczyn korekty deklaracji, jako dokumentu odformalizowanego, nie potwierdza tezy o stosowaniu biurokracji wobec podatników składających takie korekty w związku z ustaleniami kontroli podatkowej. Natomiast brak tego uzasadnienia utrudniałby weryfikację skorygowanych deklaracji i wiązałby się z koniecznością angażowania podatników w ramach procedury czynności sprawdzających do wyjaśniania wątpliwości co do przyczyn korekty. Na gruncie dotychczasowej praktyki organów podatkowych, związanej ze stosowaniem art. 165b Ordynacji podatkowej, nie wydaje się również konieczne, poza ograniczeniem czasowym przewidzianym obecnie w tym przepisie, wprowadzanie sztywnego terminu, którego przekroczenie pozbawiałoby podatnika prawa do uwzględnienia wyników kontroli w skorygowanej deklaracji. Wobec powyższego, w mojej ocenie, przepisy Ordynacji podatkowej w zakresie zasad korygowania deklaracji nie wymagają zmian legislacyjnych.
(źródło: Sejm)