e-Podatki

Sprzedaż samochodu o wartości powyżej 20 000 euro 2010-05-18


Spółka z o.o. zakupiła dwa lata temu samochód osobowy o wartości powyżej 20 000 euro. Obecnie zamierza sprzedać ten samochód. Czy do kosztów tej sprzedaży nie zaliczać części wydatków które nie stanowiłyby kosztów podatkowych, gdyby samochód ten był dalej amortyzowany? Czy gdy kupi taki nowy samochód, to może stosować niższą od liniowej stawkę amortyzacji, a w przypadku jego późniejszej sprzedaży będzie miała wyższe koszty uzyskania przychodu?

W przypadku sprzedaży tego samochodu kosztem uzyskania przychodu będzie część nieumorzona jego wartości początkowej. Do tego kosztu zaliczają się także te części odpisów, które nie stanowiłyby kosztów, gdyby samochód nie był sprzedany i amortyzacja była kontynuowana. Im niższa byłaby stawka amortyzacyjna tego samochodu, tym w konsekwencji wyższe byłyby łączne koszty podatkowe z tytułu jego amortyzacji i sprzedaży.

Zgodnie z art. 16 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (j.t. Dz. U. z 2000 r. Nr 54, poz. 654 z późn. zm.; dalej updop) nie uznaje się za koszty uzyskania przychodów odpisów z tytułu zużycia samochodu osobowego, według zasad określonych w art. 16a-16m updop, w części ustalonej od wartości samochodu przewyższającej równowartość 20.000 EURO Przeliczenia na złote należy dokonać według kursu średniego euro ogłaszanego przez Narodowy Bank Polski z dnia przekazania samochodu do używania. A zatem samochód ten powinien amortyzowany od jego wartości początkowej lecz część odpisów nie stanowiła kosztów uzyskania przychodów. Do ewidencji należało przyjąć wartość początkową ustaloną zgodnie z art. 16g ust. 3 updop, tj. według jego ceny nabycia.

Na podstawie art. 16 ust. 1 pkt 1 lit. b) updop, nie uważa się za koszty uzyskania przychodu wydatków na nabycie środków trwałych. Wydatki te, pomniejszone o sumę odpisów amortyzacyjnych, o których mowa w art. 16h ust. 1 pkt 1, są jednak kosztem uzyskania przychodów, w przypadku odpłatnego zbycia środków trwałych lub wartości niematerialnych i prawnych, bez względu na czas ich poniesienia.

Zgodnie zaś z tym ostatnim przepisem, odpisów amortyzacyjnych dokonuje się od wartości początkowej środków trwałych, począwszy od pierwszego miesiąca następującego po miesiącu, w którym ten środek lub wartość wprowadzono do ewidencji (wykazu), do końca tego miesiąca, w którym następuje zrównanie sumy odpisów amortyzacyjnych z ich wartością początkową lub w którym postawiono je w stan likwidacji, zbyto lub stwierdzono ich niedobór. Suma odpisów amortyzacyjnych obejmuje również odpisy, których, zgodnie z art. 16 ust. 1, nie uważa się za koszty uzyskania przychodów.

A zatem do kosztów z tytułu sprzedaży samochodu nie należy zaliczać odpisów amortyzacyjnych, które nie stanowiły kosztów uzyskania. W konsekwencji kosztem tej sprzedaży samochodu będzie część nieumorzona jego wartości początkowej do której zaliczane są także te części nie dokonanych jeszcze odpisów, które nie stanowiłyby kosztów, gdyby amortyzacja była kontynuowana.

Przykład
Spółka z o.o. sprzedaje samochód osobowy po upływie dwóch lat jego używania.
Wartość początkowa tego samochodu ustalona według ceny nabycia wynosi 120 000 zł
Stawka amortyzacji dla samochodu osobowego wynosi 20%.
Roczny odpis amortyzacyjny wynosił 120 000 zł x 20%= 24 000 zł
W dniu przekazania samochodu do używania tego samochodu średni kurs euro wynosił 4,00 zł
Równowartość 20 000 euro według kursu średniego euro ogłaszanego przez Narodowy Bank Polski z dnia przekazania samochodu do używania wynosiła 20 000x 4,00= 80 000 zł.
Za każdy rok amortyzacji kosztem uzyskania przychodu mógł być zatem odpis amortyzacyjny w wysokości 24 000 złx (80 000 zł: 120 000 zł)= 16 000 zł
Natomiast nie była kosztem uzyskania przychodu kwota 20 000 zł- 16 000 zł= 8 000 zł.
Po dwu latach amortyzacji umorzenie wynosiło 48 000 zł.
W przypadku sprzedaży tego samochodu po dwu latach kosztem uzyskania przychodu będzie w tym przypadku część niemorzona wartości początkowej w wysokości 120 000 zł- 48 000 zł= 72 000 zł.
W koszty podatkowe łącznie zostałaby zaliczona zatem kwota 104 000 zł
(72 000 zł w momencie sprzedaży, a wcześniej odpisy za dwa lata stanowiące koszt podatkowy w wysokości 2x 16 000 zł= 32 000 zł).
Nie ma tu znaczenia że gdyby samochód nie był sprzedany, a był dalej amortyzowany to kosztem podatkowym w całym okresie amortyzacji byłyby odpisy amortyzacyjne w kwocie 80 000 zł.

Przy sprzedaży środka trwałego kosztem uzyskania przychodu jest bowiem różnica między wartością początkową środka trwałego a sumą dokonanych odpisów amortyzacyjnych (art. 16 ust. 1 pkt 1 lit. b) updop. Na sumę odpisów amortyzacyjnych składają się odpisy amortyzacyjne zaliczone do kosztów uzyskania przychodu jak i te niestanowiące kosztów podatkowych (art. 16h ust. 1 pkt 1). Zatem, w momencie sprzedaży samochodu osobowego o wartości początkowej wyższej niż równowartość 20.000 euro, jego część niezamortyzowana stanowi koszt podatkowy.

Gdyby spółka już w momencie wprowadzenia do ewidencji samochodu przewidywała jego sprzedaż i stosowała obniżoną stawkę amortyzacji, to koszty uzyskania przychodu w momencie sprzedaży byłyby odpowiednio wyższe. Na podstawie art. 16i ust. 5 updop podatnicy mogą obniżać podane w Wykazie stawek amortyzacyjnych stawki dla poszczególnych środków trwałych. Zmiany stawki dokonuje się począwszy od miesiąca, w którym środki te zostały wprowadzone do ewidencji albo od pierwszego miesiąca każdego następnego roku podatkowego. Przepisy nie określają na granicy do jakiej może być obniżona stawka.

Przykład
Spółka z o.o. już w momencie zakupu samochodu przewiduje, że sprzeda go po upływie dwu lat i zakupi nowy samochód.
Wartość początkowa tego samochodu ustalona według ceny nabycia wynosi 120 000 zł
Spółka przyjęła obniżoną stawkę amortyzacji dla tego samochodu osobowego wynosi 1%.
Roczny odpis amortyzacyjny wynosił 120 000 zł x 1%= 1 200 zł
W dniu przekazania samochodu do używania tego samochodu średni kurs euro wynosił 4,00 zł
Równowartość 20 000 euro według kursu średniego euro ogłaszanego przez Narodowy Bank Polski z dnia przekazania samochodu do używania wynosiła 20 000 x 4,00= 80 000 zł.
Za każdy rok amortyzacji kosztem uzyskania przychodu mógł być zatem odpis amortyzacyjny w wysokości 1 200 zł x (80 000 zł: 120 000 zł)= 800 zł
Natomiast nie była kosztem uzyskania przychodu kwota 1 200 zł - 800 zł= 400 zł.

Po dwu latach amortyzacji umorzenie wynosiło 2 400 zł.
W przypadku sprzedaży tego samochodu po dwu latach kosztem uzyskania przychodu będzie w tym przypadku część niemorzona wartości początkowej w wysokości 120 000 zł- 2 400 zł= 117 600 zł.
W koszty podatkowe łącznie zostałaby zaliczona zatem kwota 119 200 zł
(117 600 zł w momencie sprzedaży, a wcześniej odpisy za dwa lata stanowiące koszt podatkowy w wysokości 2x 800 zł = 1 600 zł). A zatem istotnie więcej niż w pierwszym przykładzie (kwota 104 000 zł ). Gdyby spółka zrezygnowała ze sprzedaży tego samochodu, to może podwyższyć stawkę amortyzacji do 20% od pierwszego miesiąca następnego roku podatkowego.

Podstawa prawna:
art. 16 ust. 1 pkt 1 lit. b), pkt 4, art. 16g ust. 3, art. 16h ust. 1 pkt 1, art. 16i ust. 5 ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (j.t. Dz. U. z 2000 r. Nr 54, poz. 654 z późn. zm.).
(źródło: Wskazówki podatkowe więcej...)