e-Podatki

Nowelizacje ustaw CIT, PIT, VAT i Ordynacji podatkowej 2010-05-18


W Dzienniku Ustaw nr 57 z dnia 9 kwietnia 2010 r. zostały ogłoszone zmiany dotyczące podatków dochodowych, podatku od towarów i usług oraz Ordynacji podatkowej. Odnoszą się one do kosztów należnego VAT, aktualizacji zgłoszenia rejestracyjnego dla celów VAT, kwestii poinformowania przez organy podatkowe o sposobie ustosunkowania się do zarzutów podniesionych przez podatnika w odwołaniu od decyzji organu podatkowego.

Podatki dochodowe

W Dzienniku Ustaw nr 57 w poz. 352 została opublikowana ustawa z dnia 19 lutego 2010 r. o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych oraz ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych

Na podstawie tej nowelizacji zostało zmienione brzmienie art. 16 w ust. 1 w pkt 46 lit. b) ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (Dz. U. z 2000 r. Nr 54, poz. 654, z późn. zm.).
Według nowego brzmienia tego przepisu nie uznaje się za koszty uzyskania przychodu należnego podatku od towarów i usług, z tym że jest kosztem uzyskania przychodów podatek należny:
- w przypadku importu usług oraz wewnątrzwspólnotowego nabycia towarów, jeżeli nie stanowi on podatku naliczonego w rozumieniu przepisów o podatku od towarów i usług; kosztem uzyskania przychodów nie jest jednak podatek należny w części przekraczającej kwotę podatku od nabycia tych towarów i usług, która mogłaby stanowić podatek naliczony w rozumieniu przepisów o podatku od towarów i usług,
- w przypadku przekazania lub zużycia przez podatnika towarów lub świadczenia usług na potrzeby reprezentacji i reklamy, obliczony zgodnie z odrębnymi przepisami,
- od nieodpłatnie przekazanych towarów, obliczony zgodnie z odrębnymi przepisami, w przypadku gdy wyłącznym warunkiem ich przekazania jest uprzednie nabycie przez otrzymującego towarów lub usług od przekazującego w określonej ilości lub wartości.

Te nowe brzmienie ww. przepisu wejdzie w życie z dniem 1 stycznia 2011 r. Podatnicy podatku dochodowego od osób prawnych, których rok podatkowy jest inny niż rok kalendarzowy i rozpoczął się przed dniem 1 stycznia 2011 r., będą musieli do końca przyjętego przez siebie roku podatkowego stosować ten przepis w obecnym brzmieniu.

Według obecnego brzmienia, przepis ten stanowi, iż nie uznaje się za koszty uzyskania przychodu należnego podatku od towarów i usług, z tym że jest kosztem uzyskania przychodów podatek należny w przypadku:
- importu usług oraz wewnątrzwspólnotowego nabycia towarów, jeżeli nie stanowi on podatku naliczonego w rozumieniu przepisów o podatku od towarów i usług; kosztem uzyskania przychodów nie jest jednak podatek należny w części przekraczającej kwotę podatku od nabycia tych towarów i usług, która mogłaby stanowić podatek naliczony w rozumieniu przepisów o podatku od towarów i usług,
- przekazania lub zużycia przez podatnika towarów lub świadczenia usług na potrzeby reprezentacji i reklamy, obliczony zgodnie z odrębnymi przepisami,

Takie brzmienie ww. przepisu będzie obowiązywało jeszcze do dnia 31 grudnia 2010 r.

Zmiana będzie polegała zatem na tym, że od 1 stycznia 2011 r. według obowiązującego wówczas brzemienia tego przepisu kosztem uzyskania przychodów będzie również podatek należny od nieodpłatnie przekazanych towarów, obliczony zgodnie z odrębnymi przepisami, w przypadku gdy wyłącznym warunkiem ich przekazania jest uprzednie nabycie przez otrzymującego towarów lub usług od przekazującego w określonej ilości lub wartości.

Analogicznie zmieniono brzmienie art. 23 w ust. 1 w pkt 43 lit. b) ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2000 r. Nr 14, poz. 176, z późn. zm.). Również ta zmiana wchodzi w życie z dniem 1 stycznia 2011 r.
Powyższa zmiana dotyczy przede wszystkim sprzedaży premiowej, rozumianej jako przekazywanie klientom nagród rzeczowych w zamian za zakup określonej ilości bądź wartości towarów. Do tej pory takie przekazywanie nagród uważane było za mieszczące się w zakresie szerokiego pojęcia reklamy tj. działań zmierzających do zwiększenia popularności firmy i jej produktów bądź do zwiększenia sprzedaży jakiegoś towaru.

Istnieją jednak poglądy według których sprzedaż premiową (konkursów dla klientów) nie należałoby zaliczać do działań reklamowych. Aby uniknąć sporów i problemów interpretacyjnych w zakresie zaliczenia takich działań do reklamy ustawodawca wyraźnie określił, że VAT należny od nagród przekazywanych w ramach takiej sprzedaży również może być zaliczony do kosztów uzyskania przychodów. Jednoznacznie zatem określono że kosztem uzyskania przychodów będzie także podatek należny od nieodpłatnie przekazanych towarów w przypadku, gdy wyłącznym warunkiem ich przekazania jest uprzednie nabycie przez otrzymującego towarów lub usług w określonej ilości lub wartości. Rozstrzyganie zaś czy taki przypadek ma charakter przekazania na potrzeby reklamy czy też nie, stanie się bezprzedmiotowe.

Zmiany w VAT

Ustawą z dnia 19 lutego 2010 r. o zmianie ustawy o podatku od towarów i usług zmieniono brzmienie art. 96 ust. 12 ustawy o VAT. Nowelizacja ta została opublikowana w Dzienniku Ustaw nr 57 w pozycji 357.

Według nowego brzmienia tego przepisu, tak jak dotychczas, jeżeli dane zawarte w zgłoszeniu rejestracyjnym ulegną zmianie, podatnik jest obowiązany zgłosić zmianę do naczelnika urzędu skarbowego w terminie 7 dni, licząc od dnia, w którym nastąpiła zmiana. Dodano jednak że obowiązek ten nie dotyczy przypadków, gdy następuje wyłącznie zmiana danych objętych obowiązkiem aktualizacji na podstawie ustawy z dnia 13 października 1995 r. o zasadach ewidencji i identyfikacji podatników i płatników (Dz. U. z 2004 r. Nr 269, poz. 2681, z późn. zm.). Obowiązek ten jednak ma zastosowanie w przypadku, gdy zgłaszana zmiana powoduje zmianę właściwości organu podatkowego.

Zgodnie z art. 5 ust. 1- ust. 4 ustawy z dnia 13 października 1995 r. o zasadach ewidencji i identyfikacji podatników i płatników, podatnicy obowiązani są do dokonania zgłoszenia identyfikacyjnego. Zgłoszenia identyfikacyjnego dokonuje się jednokrotnie, bez względu na rodzaj oraz liczbę opłacanych przez podatnika podatków, formę opodatkowania, liczbę oraz rodzaje prowadzonej działalności gospodarczej oraz liczbę prowadzonych przedsiębiorstw.
Zgłoszenie identyfikacyjne osób fizycznych zawiera nazwisko, imiona, imiona rodziców, datę i miejsce urodzenia, płeć, nazwisko rodowe, obywatelstwo lub obywatelstwa, adres miejsca zamieszkania, adres miejsca zameldowania na pobyt stały lub czasowy, rodzaj i numer dowodu tożsamości oraz numer ewidencyjny PESEL.

Zgłoszenie identyfikacyjne podatników niebędących osobami fizycznymi zawiera zaś w szczególności pełną i skróconą nazwę (firmę), formę organizacyjno-prawną, adres siedziby, numer identyfikacyjny REGON, organ rejestrowy lub ewidencyjny i numer nadany przez ten organ, wykaz rachunków bankowych, adres miejsca przechowywania dokumentacji rachunkowej oraz przedmiot wykonywanej działalności określony według obowiązujących standardów klasyfikacyjnych, a ponadto:
1) w przypadku zakładów (oddziałów) osób prawnych oraz innych wyodrębnionych jednostek wewnętrznych będących podatnikami - NIP oraz inne dane dotyczące jednostki macierzystej;
2) w przypadku spółek cywilnych, jawnych, partnerskich, komandytowych oraz komandytowo-akcyjnych - dane dotyczące wspólników, w tym również NIP nadany poszczególnym wspólnikom;
3) w przypadku podatkowych grup kapitałowych - dane dotyczące spółek wchodzących w skład grupy, w tym również NIP nadane tym spółkom.

Zgłoszenie identyfikacyjne podatników wykonujących działalność gospodarczą zawiera również informacje dotyczące tej działalności.

Zgodnie z art. 9 ust. 1 pkt 1 ww. ustawy podatnicy podatku od towarów i usług mają obowiązek aktualizowania danych objętych zgłoszeniem identyfikacyjnym przez dokonanie zgłoszenia aktualizacyjnego do właściwego naczelnika urzędu skarbowego nie później niż w terminie 7 dni od dnia, w którym nastąpiła zmiana danych. Obowiązek dokonania zgłoszenia aktualizacyjnego przez tych podatników, występuje również w przypadku, gdy podatnikom tym, w wyniku utraty prawa do zwolnienia od podatku od towarów i usług lub rezygnacji z tego prawa, zmieniła się właściwość naczelnika urzędu skarbowego; w tym przypadku zgłoszenia aktualizacyjnego dokonuje się naczelnikowi urzędu skarbowego właściwemu w sprawach podatku od towarów i usług, wraz ze zgłoszeniem rejestracyjnym (art. 9 ust. 2 ww. ustawy). A zatem w wyniku nowelizacji podatnicy nie są już obowiązani do powtórnej aktualizacji dla celów VAT danych zawartych w zgłoszeniu rejestracyjnym jeżeli ulegną one zmianie, a aktualizacja tych danych została dokonana dla celów NIP. Należy jednak dokonać aktualizacji zgłoszenia rejestracyjnego dla celów VAT (pomimo aktualizacji dla celów NIP) w przypadku, gdy zgłaszana zmiana powoduje zmianę właściwości organu podatkowego. Zmiana ta wchodzi w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia, tj. od dnia 24 kwietnia 2010 r.

Zmiany w Ordynacji podatkowej

Na podstawie art. 207 Ordynacji podatkowej organ podatkowy orzeka w sprawie w drodze decyzji. Decyzja rozstrzyga sprawę co do jej istoty albo w inny sposób kończy postępowanie w danej instancji.
Zgodnie z art. 210 § 1 Ordynacji podatkowej decyzja zawiera:
1) oznaczenie organu podatkowego;
2) datę jej wydania;
3) oznaczenie strony;
4) powołanie podstawy prawnej;
5) rozstrzygnięcie;
6) uzasadnienie faktyczne i prawne;
7) pouczenie o trybie odwoławczym - jeżeli od decyzji służy odwołanie;
8) podpis osoby upoważnionej, z podaniem imienia i nazwiska oraz stanowiska służbowego.

Uzasadnienie faktyczne decyzji zawiera w szczególności wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, którym dał wiarę, oraz przyczyn, dla których innym dowodom odmówił wiarygodności, uzasadnienie prawne zaś zawiera wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji z przytoczeniem przepisów prawa (art. 210 § 4 Ordynacji).

Można odstąpić od uzasadnienia decyzji, gdy uwzględnia ona w całości żądanie strony. Nie dotyczy to decyzji wydanej na skutek odwołania bądź na podstawie której przyznano ulgę w zapłacie podatku (art. 210 § 5 Ordynacji). Decyzję doręcza się stronie na piśmie. Od decyzji organu podatkowego wydanej w pierwszej instancji służy stronie odwołanie tylko do jednej instancji. Właściwy do rozpatrzenia odwołania jest organ podatkowy wyższego stopnia. Stanowi o tym art. 220 Ordynacji. Odwołanie od decyzji organu podatkowego powinno zawierać zarzuty przeciw decyzji, określać istotę i zakres żądania będącego przedmiotem odwołania oraz wskazywać dowody uzasadniające to żądanie (art. 222 Ordynacji). Na podstawie art. 223 Ordynacji odwołanie wnosi się do właściwego organu odwoławczego za pośrednictwem organu podatkowego, który wydał decyzję. Wnosi się je w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji stronie. Zgodnie z art. 227 § 1 Ordynacji organ podatkowy, do którego wpłynęło odwołanie, przekazuje je wraz z aktami sprawy organowi odwoławczemu bez zbędnej zwłoki, jednak nie później niż w terminie 14 dni od dnia otrzymania odwołania.

Na podstawie ustawy z dnia 19 lutego 2010 r. o zmianie ustawy - Ordynacja podatkowa (Dziennik Ustaw Nr 57, poz. 355) zmieniono brzmienie art. 227 § 2 Ordynacji. Według nowego brzmienia tego przepisu organ podatkowy, przekazując sprawę, jest obowiązany ustosunkować się do przedstawionych zarzutów i poinformować stronę o sposobie ustosunkowania się do nich. Zmiana polega na tym, że organ podatkowy przekazując sprawę do organu drugiej instancji, jest obowiązany ustosunkować się do przedstawionych przez podatnika zarzutów w odwołaniu i poinformować jego sposobie ustosunkowania się do nich. Dotychczas podatnik nie miał możliwości dowiedzenia się jak organ podatkowy pierwszej instancji (np. urząd skarbowy) przekazując sprawę do organu drugiej instancji (np. izby skarbowej) odnosi się do zarzutów podatnika podniesionych we wniesionym przez niego odwołaniu od decyzji. Przepisy nie dawały zatem podatnikowi możliwości, że w toku postępowania prowadzonego przez organy podatkowe lub organy kontroli skarbowej będzie podatnik otrzymywał aktualną informację na temat bieżącej oceny prawnej jego sprawy.

Ponadto na podstawie art. 226 § 1 Ordynacji jeżeli organ podatkowy, który wydał decyzję, uzna, że odwołanie wniesione przez stronę zasługuje na uwzględnienie w całości, wyda nową decyzję, którą uchyli lub zmieni zaskarżoną decyzję. Natomiast według art. 229 Ordynacji organ odwoławczy może przeprowadzić, na żądanie strony lub z urzędu, dodatkowe postępowanie w celu uzupełnienia dowodów i materiałów w sprawie albo zlecić przeprowadzenie tego postępowania organowi, który wydał decyzję. Nowy obowiązek organów podatkowych wynikający z konieczności poinformowania podatnika o sposobie ustosunkowania się jego zarzutów może wpłynąć na sprawniejsze podjęcie przez organ drugiej instancji korzystnej dla podatnika decyzji. Zmiana ta wchodzi w życie po upływie 30 dni od dnia ogłoszenia, tj. od dnia 10 maja 2010 r.
(źródło: Wskazówki podatkowe więcej...)