e-Podatki

Odliczenie VAT od nabycia i paliwa do samochodów osobowych 2009-10-06


Jak czytamy we Wskazówkach podatkowych, obecnie jest możliwe odliczenie VAT od paliwa, oleju napędowego oraz gazu, do samochodów o homologacji innej niż osobowa mających ładowność powyżej 500 kg. Dotyczy to również pełnego odliczenia VAT od zakupu samochodu, oraz raty bądź czynszu od leasingu najmu, dzierżawy, leasingu lub innej umowy o podobnym charakterze na podstawie której używany jest taki samochód. Dotyczy to nie tylko samochodów zakupionych czy leasingowanych do 30 kwietnia 2004 r., ale i po tej dacie, a także zakupywanych czy leasingowanych w przyszłości. Podatnicy którzy nie odliczali VAT od paliwa do tych samochodów, a także dokonali tylko częściowego odliczenia VAT od ich zakupu czy rat leasingowych mogą dokonać korekty. Warto jednak rozważyć skutki tej korekty.

Wyrok w sprawie Magoora

Według wyroku Trybunału Sprawiedliwości Wspólnot Europejskich z dnia 22 grudnia 2008 r. w sprawie C-414/07 Magoora:
"Artykuł 17 ust. 6 akapit drugi szóstej dyrektywy Rady 77/388/EWG z dnia 17 maja 1977 r. w sprawie harmonizacji ustawodawstw państw członkowskich w odniesieniu do podatków obrotowych - wspólny system podatku od wartości dodanej: ujednolicona podstawa wymiaru podatku stoi na przeszkodzie temu, by państwo członkowskie, przy dokonywaniu transpozycji tej dyrektywy do prawa wewnętrznego, uchyliło całość przepisów krajowych dotyczących ograniczeń prawa do odliczenia podatku od wartości dodanej naliczonego przy zakupie paliwa do samochodów używanych dla celów działalności podlegającej opodatkowaniu, zastępując je, w dniu wejścia w życie tej dyrektywy na swym terytorium, przepisami ustanawiającymi nowe kryteria w tym przedmiocie, jeżeli - co winien ocenić sąd krajowy - te ostatnie przepisy powodują rozszerzenie zakresu zastosowania wskazanych ograniczeń. Powyższy przepis w każdym razie stoi na przeszkodzie temu, by państwo członkowskie zmieniło później swoje ustawodawstwo, obowiązujące od wyżej wskazanego dnia, w sposób, który rozszerza zakres zastosowania tych ograniczeń w stosunku do sytuacji istniejącej przed tym dniem."

Wyrok ten oznacza, że prawo do odliczenia pełnej kwoty podatku przysługuje w odniesieniu do pojazdów samochodowych, w stosunku do których przepisy obowiązujące od dnia 1 maja 2004r. umożliwiały prawo do takiego odliczenia lub w przypadku jeżeli nie umożliwiały, ale prawo takie przysługiwałoby według zasad obowiązujących w dniu 30 kwietnia 2004r.
Konsekwencja tego wyroku jest zatem uznanie iż możliwe jest odliczenie VAT od paliwa, oleju napędowego oraz gazu, do samochodów innych niż osobowe o ładowności powyżej 500 kg. Dotyczy to również pełnego odliczenia VAT od zakupu samochodu, oraz raty bądź czynszu od leasingu najmu, dzierżawy, leasingu lub innej umowy o podobnym charakterze na podstawie której używany jest taki samochód.

Nieważne kiedy samochód został zakupiony czy od kiedy jest leasingowany, wynajmowany, dzierżawiony bądź używany na podstawie umowy o podobnym charakterze.
Nie ma tu znaczenia kiedy samochód został zakupiony czy od kiedy została zawarta umowa leasingu, najmu, dzierżawy lub inna umowa o podobnym charakterze na podstawie której używany jest samochód.

Odliczenie VAT od paliwa, oleju, gazu i pełne odliczenie VAT od zakupu takich samochodów dotyczy nie tylko samochodów zakupionych przed czy po 30 kwietnia 2004 r. do dzisiaj, ale także samochodów które będą kupowane przez podatników w przyszłości. Tym samym prawdopodobnie te samochody będą cieszyły się coraz większym powodzeniem zainteresowaniem.

Potwierdza to interpretacja Izby Skarbowej w Warszawie z 2 lipca 2009 r. sygn. IPPP3/443-500/09-2/MM. Dotyczyła ona podatnika który zamierza, dla potrzeb prowadzonej działalności gospodarczej, kupić samochód o dopuszczalnej ładowności przekraczającej 500 kg, posiadający homologację producenta/importera stwierdzającą, że nie jest to samochód osobowy. Według podatnika samochód ten nie będzie spełniał żadnego warunku zawartego w art. 86 ust. 4 ustawy o podatku VAT z 11 marca 2004r., natomiast będzie spełniał warunki zawarte w ustawie o podatku VAT z 1993r. dające prawo do pełnego odliczania podatku VAT od zakupu samochodu oraz podatku VAT zawartego w paliwie.
Izba uznała że „z opisu zdarzenia przyszłego wynika, że w/w pojazd będzie miał dopuszczalną ładowność przekraczającą 500 kg, a także będzie miał homologację producenta/importera stwierdzającą, że nie będzie to pojazd osobowy. Zatem w myśl w/w przepisów Wnioskodawcy będzie przysługiwało pełne prawo do odliczania podatku naliczonego od planowanego zakupu pojazdu samochodowego oraz planowanego zakupu paliwa do tego pojazdu.”

Pełne odliczenie przysługuje także od rat bądź czynszu od takiego samochodu używanego na podstawie umowy leasingu, najmu, dzierżawy lub innej umowy o podobnym charakterze. Nie jest tu istotne kiedy została zawarta ta umowa. Odliczenie to dotyczy również umów które będą zawarte w przyszłości (przynajmniej dopóki znów przepisy nie ulegną zmianie na niekorzyść. Niemniej nie mogą działać wstecz).

Czy korekta się opłaca i czy zwrócony VAT będzie zawsze przychodem?

Jeżeli ktoś nie dokonał korekty w związku z tym wyrokiem to musi wiedzieć że nie jest ona obowiązkowa. Należy się przede wszystkim zastanowić czy będzie ona korzystna dla danego podatnika. Jeżeli podatnik zamierza sprzedać samochód, to gdy dokona korekty nie będzie mógł skorzystać ze zwolnienia VAT dla tej sprzedaży. Z drugiej strony w przypadku takiej zwolnionej sprzedaży powinien dokonać jednorazowej korekty w odniesieniu do całego pozostałego okresu korekty (art. 91 ust. 4 - ust. 6 ustawy z dnia 11 marca 2004r. o podatku od towarów i usług).

Ponadto zwrot VAT od paliwa, oleju czy gazu w momencie jego otrzymania spowoduje konieczność zaliczenia przychodu z tego tytułu do podstawy opodatkowania podatkiem dochodowym. VAT. Uprzednio bowiem VAT ten był zaliczony do kosztów uzyskania przychodu. Wynika to z art. 14 ust. 2 pkt 7d updof oraz art. 12 ust. 1 pkt 4f updop, na podstawie których w przypadku obniżenia lub zwrotu podatku od towarów i usług zgodnie z odrębnymi przepisami, naliczony podatek od towarów i usług stanowi przychód w tej części, w której podatek uprzednio został zaliczony do kosztów uzyskania przychodów.

Dotyczy to również zwróconego VAT w związku z pełnym odliczeniem od rat bądź czynszu z tytułu używania samochodu na podstawie umowy leasingu operacyjnego, najmu, dzierżawy lub innej umowy o podobnym charakterze.

Sporną kwestią może być jednak zwrócony VAT od zakupu samochodu czy leasingu finansowego, który w części nie podlegającej odliczeniu był zaliczony do wartości początkowej samochodu. Przepisy nie przewidują powstania z tego tytułu przychodu.

Zarówno art. 14 ust. 2 pkt 7d updof oraz art. 12 ust. 1 pkt 4f updop odnoszą się do tej części podatku, która uprzednio została zaliczona do kosztów uzyskania przychodów. Natomiast przepisy te nie przewidują powstania przychodu w związku ze zwrotem VAT w sytuacji gdy nie był od zaliczony do kosztów, lecz zwiększał wartość początkową środka trwałego. Należałoby zatem uznać że zwrot VAT w tej części nie stanowi przychodu.

Natomiast przepisy przewidują że odpisy amortyzacyjne w części odpowiadającej zwróconym wydatkom nie stanowią kosztów uzyskania przychodu (art. 23 ust. 1 pkt 45 updof, oraz art. art. 16 ust. 1 pkt 48 updop). A zatem w momencie otrzymania tego zwrotu należy wyłączać z kosztów podatkowych część odpisów dotyczących tego zwrotu. Nie należy jednak dokonywać korekty odpisów amortyzacyjnych wstecz. Jeżeli samochód jest już zamortyzowany to należy moim zdaniem uznać że zwrot VAT nie będzie wpływał na wysokość podstawy opodatkowania podatkiem dochodowym.

Należałoby tu zastosować taką samą interpretacje jaką stosują organy podatkowe w sytuacji gdy dotacja została otrzymana w trakcie amortyzacji środka trwałego. Wynika z niej że podatnik nie powinien korygować dokonanych uprzednio odpisów amortyzacyjnych. Powinien natomiast dokonywać wyłączenia z kosztów uzyskania przychodów części odpisów pokrytych dotacją dopiero po jej otrzymaniu. Stanowisko takie przedstawił Dyrektor Izby Skarbowej w Bydgoszczy w piśmie z 6 sierpnia 2008 r. nr ITPB3/423-329/08/DZ. Stwierdził w nim, że (…) od miesiąca otrzymania dotacji, kwotę odpisów amortyzacyjnych niestanowiących kosztów uzyskania przychodów należy ustalić w takiej proporcji, w jakiej pozostaje kwota otrzymanej na dany środek dopłaty, do wartości początkowej tego środka. Począwszy od miesiąca następnego należy zaliczyć do kosztów uzyskania przychodów kwotę odpisów amortyzacyjnych, z uwzględnieniem proporcji w jakiej pozostaje kwota otrzymanej dotacji do wartości początkowej środka trwałego.
Potwierdzić należy stanowisko Wnioskodawcy, iż nie zachodzi konieczność korygowania kosztów dotychczasowych odpisów amortyzacyjnych dokonywanych w poszczególnych miesiącach i latach okresu pomiędzy oddaniem środka trwałego do używania a otrzymaniem dofinansowania. Wynika to z faktu, iż odpisy amortyzacyjne od wartości tego środka trwałego naliczane do dnia otrzymania dotacji były dokonywane zgodnie z obowiązującym stanem faktycznym i prawnym.

Należy rozważyć czy korzyści wynikające z odliczenia VAT od paliwa, oleju, gazu oraz pełnego odliczenia od zakupu samochodu jak i brak obowiązku dokonywania jednorazowej korekty podatku odliczonego w związku ze sprzedażą zwolnioną samochodu będą wyższe niż VAT którym trzeba będzie opodatkować sprzedaż samochodu.
W zdecydowanie przeważającej ilości przypadków można przewidywać, że korekta przeniesie korzyści. Każdy podatnik powinien jednak dokonać indywidualnych przeliczeń.

Jak dokonać korekty

Aby odzyskać zapłacony VAT od paliwa, oleju czy gazu należy na podstawie faktur ustalić wysokość nieodliczonego VAT w poszczególnych okresach rozliczeniowych. To samo dotyczy VAT od zakupionego samochodu odliczonego tylko w 60% nie więcej niż 6 000 zł zamiast w całości, oraz rat bądź czynszu od leasingowanego, wynajmowanego, dzierżawionego czy używanego na podstawie umowy o podobnym charakterze samochodu.

Następnie należy złożyć korekty deklaracji VAT. We wniosku o stwierdzenie nadpłaty, gdy podatnik wykazał kwotę podatku należnego wyższą od należnej (albo otrzymał zwrot w wysokości niższej od należnej) można napisać że nadpłata wynika z odliczenia VAT w zależności od przyczyny od: paliwa, oleju bądź gazu w związku z wyrokiem Trybunału Sprawiedliwości Wspólnot Europejskich (TSWE) z dnia 22 grudnia 2008r. w sprawie C-414/07 Magoora sp. z o.o.

Podobnie wskazane byłoby napisać gdy nadpłata wynika z odliczenia różnicy VAT od zakupu samochodu czy rat od leasingu ponad odliczoną kwotę zgodnie z art. 86 ust. 3 czy art. 86 ust. 7 ustawy z dnia 11 marca 2004r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. z 2004r. Nr 54, poz. 535 z późn. zm.). Analogicznie można napisać w pisemnym uzasadnieniu korekty, gdy korekta dotyczy podatku do przeniesienia załączanym do deklaracji korygującej. Powyższe wynika z art. 75 § 2 lit. b, § 3, art. 81 § 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa.

Według organów podatkowych podatnik musi posiadać dokumenty z których wynika, iż używany w prowadzonej działalności gospodarczej pojazd samochodowy, za okres za który dokonywana jest korekta nie był samochodem osobowym i dopuszczalna ładowność tego pojazdu wynosi powyżej 500 kg.

Nie można się tu do końca zgodzić ze z tym stanowiskiem, bowiem przepisy obowiązujące przed 30 kwietnia 2004 r. wymagały aby samochód posiadał homologacje a nie że podatnik powinien posiadać dokumenty potwierdzające homologacje samochodu.

Stanowił o tym § 10 Rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 marca 2002 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o podatku od tworów i usług oraz o podatku akcyzowym. Ponadto przepisy te dotyczyły tylko odliczenia VAT od zakupu bądź rat lub czynszu samochodu używanego na podstawie umowy leasingu, najmu, dzierżawy lub innej umowy o podobnym charakterze. Natomiast ograniczenia wynikające z posiadania przez samochód homologacji nie dotyczyły zakupu paliwa. Również ustawa z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym nie zawierała takiego ograniczenia w stosunku do zakupu paliwa.

Jeżeli zatem dany typ samochodu posiada taką homologacje, to powinno przysługiwać odliczenie VAT od paliwa i pełne odliczenie od jego zakupu czy też rat bądź czynszu od leasingu, najmu, dzierżawy itp. umów, niezależnie od tego czy podatnik posiada wyciąg ze świadectwa homologacji bądź odpis decyzji zwalniającej z homologacji czy też nie. Natomiast w związku z tym że dla odliczenia VAT od paliwa nie była konieczna homologacja, to dla ustalenia iż samochód nie jest osobowym i korekty VAT z tego tytułu powinien wystarczyć wpis w dowodzie rejestracyjnym.

Oczywiście dla uniknięcia sporu z organami podatkowymi bezpieczniej będzie jeżeli podatnik będzie posiadał wyciąg świadectwo homologacji czy odpis do decyzji zwalniającej z homologacji. W dokumentach tych określona jest kategoria samochodu i na ich podstawie dokonywana jest rejestracja samochodu. Istotne jest aby nie był to samochód osobowy a ładowność tego samochodu przekraczała 500 kg.

Zasadniczo nie należy nic korygować dla celów podatku dochodowego. Dopiero gdy podatnik otrzyma zwrot VAT od urzędu powinien wykazać go jako przychód w zakresie jakim VAT był zaliczony do kosztów uzyskania przychodu, tj. VAT od paliwa, rat od leasingu operacyjnego samochodu czy czynszu za najem, dzierżawy czy innych umów o podobnym charakterze na podstawie których był używany samochód.

Natomiast zwrot VAT z tytułu zakupu samochodu, który uprzednio w części nieodliczonej zwiększał wartość początkowa samochodu jako środka trwałego, moim zdaniem może jedynie wpływać na wysokość dalszych odpisów amortyzacyjnych.

Wyjątkiem może być sytuacja gdy korekty spowodują w ostatniej korygowanej deklaracji wzrost kwoty podatku do przeniesienia. Wówczas w momencie złożenia tej korekty należałoby odpowiednio zwiększyć przychody w odniesieniu do VAT zaliczonego w koszty. W przeciwnym razie podatnik odliczyłby VAT a jednocześnie pozostałby ujęty kosztach VAT nie zrekompensowany przychodem.


Podstawa prawna:
• art. 86 ust. 3, ust. 5, ust. 5a, ust. 7 ustawy z dnia 11 marca 2004r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. z 2004r. Nr 54, poz. 535 z późn. zm.);
• art. 25 ust.1 pkt 3a, pkt 2 ustawy z dnia 8 stycznia 1993r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym (Dz. U. Nr 11, poz. 50, z późn. zm.);
• § 10 Rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 marca 2002 r. w prawie wykonania niektórych przepisów ustawy o podatku od tworów i usług oraz o podatku akcyzowym (Dz.U. z 2002 r. Nr 27 poz. 268 z późn. zm.);
• art. 14 ust. 2 pkt 7d, art. 23 ust. 1 pkt 45 ustawy z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (j.t. Dz.U. z 2000 r. Nr 14, poz. 176 z późn. zm.)
• ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (j.t. Dz. U. z 2005 r. Nr 8. poz. 60, Nr 85 poz. 727 z późn. zm.);
• art. 12 ust. 1 pkt 4f, art. 16 ust. 1 pkt 48 ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (Dz. U. z 2000 r. Nr 54, poz. 654 z późn. zm.);
• art. 75 § 2 lit. b, § 3, art. 81 § 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa- j.t. Dz. U. z 2005 r. Nr 8. poz. 60, Nr 85 poz. 727 z późn. zm.);
• art. 69 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (tj. Dz. U. z
• 2005 r. Nr 108, poz. 908 z późn. zm.).