e-Podatki

Zmiany w podatkach część 2 2009-08-25


Zakres proponowanych zmian w ustawie o podatku od towarów i usług (zwanej dalej ustawą o ptu)

1. Zmiany uwzględniające wyrok Trybunału Sprawiedliwości Wspólnot Europejskich (TSWE) z dnia 22 grudnia 2008r. w sprawie C-414/07 Magoora sp. z o.o.

TSWE rozpatrując w ww. wyroku z dnia 22 grudnia 2008r. sprawę mającą za przedmiot wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym w przedmiocie interpretacji, co do zakresu i sposobu zastosowania polskich przepisów dotyczących możliwości odliczania podatku VAT naliczonego przy zakupie paliwa do samochodu wykorzystywanego dla celów działalności gospodarczej, przyznając Polsce prawo do zachowania istniejących do dnia 30 kwietnia 2004 r. wyłączeń prawa do odliczenia w tym zakresie, zakwestionował dokonane po tym dniu rozszerzenie zakresu wcześniej stosowanych wyłączeń.

Biorąc pod uwagę postanowienia ww. wyroku TSWE należy wskazać, iż wpływają one odpowiednio na możliwość odliczania podatku naliczonego z tytułu nabycia lub importu pojazdów samochodowych oraz nabycia usług, zgodnie z umową najmu, dzierżawy, leasingu lub innych umów o podobnym charakterze , których przedmiotem są pojazdy samochodowe.

Uwzględniając tezy ww. wyroku TSWE Minister Finansów wydał w dniu 13 lutego 2009 r. interpretację ogólną Nr PT3/812/4/15/CZE/09/185, która została opublikowana w Dzienniku Urzędowym Ministra Finansów z dnia 15 kwietnia 2009 r. Nr 3 pod pozycją 27, wyjaśniając w jakim zakresie przysługuje podatnikom prawo do odliczenia podatku naliczonego od zakupów samochodów oraz paliwa do ich napędu.

W świetle tej interpretacji prawo to przysługuje, co do zasady, w przypadku gdy:

1) przepisy ustawy o podatku od towarów i usług obowiązujące od dnia 1 maja 2004 r. umożliwiają(-ły) odliczenie podatku,

2) przepisy ustawy o podatku od towarów i usług obowiązujące od dnia 1 maja 2004 r. uniemożliwiają(-ły) odliczenie podatku, ale przepisy o podatku od towarów i usług obowiązujące na dzień 30 kwietnia 2004 r. umożliwiały odliczenie podatku, tj. w przypadku pojazdów samochodowych, w odniesieniu do których na podstawie homologacji producenta lub importera dla danego typu pojazdu samochodowego bezspornie wynika, że nie jest to samochód osobowy i dopuszczalna ładowność tego pojazdu wynosi powyżej 500 kg.

Zatem zmiany w ustawie o ptu związane z ww. wyrokiem TSWE powinny uwzględnić ww. interpretację ogólną i wprowadzić w obowiązujących obecnie art. 86 i 88 ustawy o ptu takie rozwiązania, które objęłyby prawem do pełnego odliczenia pojazdy samochodowe o dopuszczalnej ładowności powyżej 500 kg, w odniesieniu do których na podstawie świadectwa homologacji producenta lub importera dla danego typu pojazdu samochodowego bezspornie wynika, że nie jest to samochód osobowy. Pojazdy te korzystały bowiem z prawa do takiego odliczenia przed przystąpieniem Polski do Unii Europejskiej, tj. do dnia 30 kwietnia 2004 r. na podstawie przepisu art. 25 ust. 1 pkt 2 i 3a ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym (Dz. U. Nr 11, poz. 50, z późn. zm.) oraz § 10 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 marca 2002 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym (Dz. U. Nr 27, poz. 268, z późn. zm.).

Projektowane zmiany nie powinny jednak ograniczać się jedynie do przyjęcia rozwiązań uwzględniających tezy ww. wyroku. Taka zmiana pogłębiłaby bowiem tylko zróżnicowanie pod względem podatkowym modeli samochodów, które konstrukcyjnie i funkcjonalnie są samochodami osobowymi. Istnieje zatem konieczność wprowadzenia przepisów ograniczających odliczenie podatku przy nabyciu pojazdów z tzw. „kratką" oraz paliwa wykorzystywanego do ich napędu.

2. Zmiany reguł odliczeń podatku od nabywanych samochodów, przy uwzględnieniu odstępstw od dyrektywy, o które w świetle procedur zawartych w dyrektywie ubiega się Rzeczpospolita Polska.

Obecnie podatnicy podatku od towarów i usług mają prawo do pełnego odliczenia podatku naliczonego przy zakupie pojazdów samochodowych z tzw. „kratką", tj. pojazdów samochodowych, innych niż osobowe, o dopuszczalnej ładowności powyżej 500 kg i dopuszczalnej masie całkowitej nieprzekraczajacej 3,5 tony, co jest konsekwencją ww. wyroku TSWE z dnia 22 grudnia 2008 r. Oznacza to, że w przypadku tych pojazdów, których konstrukcja (podobnie jak i samochodów osobowych bez „kratki") pozwala na łatwe wykorzystywanie ich również dla celów niezwiązanych z prowadzoną działalnością (samochody te służą bowiem zwykle również do celów prywatnych) istnieje pełne prawo do odliczenia podatku VAT.

W związku z tym Polska złożyła wniosek o uzyskanie derogacji na stosowanie szczególnego środka stanowiącego odstępstwo od art. 26 ust.1 lit. a) oraz art. 168 dyrektywy 2006/112/WE z dnia 28 listopada 2006r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej (Dz. Urz. UE L 347 z 11.12.2006r. str. 1, z późn. zm.) w zakresie ograniczenia w odliczaniu podatku naliczonego od pojazdów samochodowych nią objętych oraz braku konieczności rozliczania podatku od towarów i usług w przypadku wykorzystywania tych pojazdów do celów prywatnych.

Uwzględniając proponowane rozwiązania wynikające z tej derogacji, istnieje potrzeba wprowadzenia do ustawy o ptu:

1) rozwiązań zakładających ograniczenie prawa do odliczenia do 60 % kwoty podatku naliczonego - nie więcej jednak niż 6000 zł, z tytułu nabycia, w tym wewnątrzwspólnotowego, oraz importu pojazdów samochodowych, nabycia usług, zgodnie z umową najmu, dzierżawy, leasingu lub innych umów o podobnym charakterze, których przedmiotem są pojazdy samochodowe, inne niż osobowe, o dopuszczalnej ładowności powyżej 500 kg i dopuszczalnej masie całkowitej nieprzekraczajacej 3,5 tony, z wyjątkiem pojazdów, które co do zasady przeznaczone są do działalności gospodarczej:

- samochodów, które są przedmiotem odprzedaży lub oddania w odpłatne używanie na podstawie umowy najmu, dzierżawy, leasingu lub innych umów o podobnym charakterze i używane są do tych celów przez okres nie krótszy niż sześć miesięcy,

- pojazdów, które w oparciu o kryteria określone w art. 86 ust. 4 pkt 1 - 4 ustawy o ptu, pozwalają uznać je za pojazdy służące zasadniczo do przewozu ładunków,

- pojazdów specjalnego przeznaczenia (np. pomoc drogowa, ładowarka, pojazd pogrzebowy), określonych w art. 86 ust. 4 pkt 5 ustawy o ptu,

- pojazdów, które konstrukcyjnie przeznaczone są do przewozu co najmniej 10 osób łącznie z kierowcą.

2) zwolnienia od podatku od towarów i usług dla usług polegających na wykorzystywaniu przez podatnika VAT pojazdu samochodowego objętego ograniczeniem odliczenia na cele niezwiązane z prowadzoną działalnością, co stanowiłoby ułatwienie dla podatników (np. w zakresie prowadzenia ewidencji), gdyż uwolniłoby ich od określania jednostkowego wykorzystania pojazdu do celów związanych z działalnością gospodarczą, jak i nie służących tej działalności.

Zaproponowane rozwiązanie wynikające z przedmiotowej derogacji obowiązywałoby w okresie 3 lat, tj. od dnia 1 stycznia 2010 r. do dnia 31 grudnia 2012 r., czyli regulacje w tym zakresie powinny się znaleźć w przepisach przejściowych.

Proponowane rozwiązanie wprowadzi analogiczne ograniczenia w odliczaniu podatku od ww. pojazdów i usług z nimi związanych jak obowiązujące do samochodów osobowych (oczywiście w wyjątkami określonymi powyżej).

3. Wyłączenie prawa do odliczenia podatku naliczonego od zakupu paliwa do napędu niektórych pojazdów samochodowych.

W związku z uruchomioną procedurą konsultacji z Komitetem ds. VAT w zakresie wyłączenia podatnikom podatku VAT prawa do odliczenia podatku VAT od zakupu paliwa do napędu niektórych pojazdów samochodowych, proponuje się aby wyłączeniem tym objęte były paliwa do napędu również pojazdów samochodowych innych niż osobowe (w stosunku do paliwa do samochodów osobowych ograniczenie takie już obowiązuje) o dopuszczalnej ładowności powyżej 500 kg i o dopuszczalnej masie całkowitej nieprzekraczajacej 3,5 tony, z wyjątkiem pojazdów, które co do zasady przeznaczone są do działalności gospodarczej:

- samochodów, które są przedmiotem odprzedaży lub oddania w odpłatne używanie na podstawie umowy najmu, dzierżawy, leasingu lub innych umów o podobnym charakterze i używane są do tych celów przez okres nie krótszy niż sześć miesięcy,

- pojazdów, które w oparciu o kryteria określone w art. 86 ust. 4 pkt 1 - 4 ww. ustawy o ptu, pozwalają uznać je za pojazdy służące zasadniczo do przewozu ładunków,

- pojazdów specjalnego przeznaczenia (np. pomoc drogowa, ładowarka, pojazd pogrzebowy), określonych w art. 86 ust. 4 pkt 5 ustawy o ptu,

- pojazdów, które konstrukcyjnie przeznaczone są do przewozu co najmniej 10 osób łącznie z kierowcą.

Powyższe ograniczenie obowiązywałoby od dnia 1 stycznia 2010 r. do dnia 31 grudnia 2012 r., czyli regulacje w tym zakresie powinny się znaleźć w przepisach przejściowych.

4. Zmiana limitu obrotu, przy uwzględnieniu odstępstwa od dyrektywy, o które wystąpiła Polska we wniosku o derogację.

W Polsce, zgodnie z art. 287 pkt 14 dyrektywy Rady 2006/112/WE z dnia 28 listopada 2006r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej, limit rocznego obrotu uprawniającego podatników do zwolnienia z podatku od towarów i usług wynosi 10 000 EUR. Po przeliczeniu na złote, zgodnie z art. 399 i 400 ww. dyrektywy, limit ten wynosi 50 000 zł.

Należy wskazać, iż gospodarka polska w znacznej części opiera się na małych podmiotach. Wskazać również należy, iż Polska w porównaniu do innych państw członkowskich ma jeden z najniższych limitów obrotu uprawniającego do możliwości korzystania ze zwolnienia podmiotowego od podatku. W związku z tym, że istnieje możliwość podniesienia tego limitu Polska wystąpiła o derogację w tej sprawie.

Podwyższenie limitu obrotu z 10 000 EUR do 30 000 EUR (tj. z obecnej kwoty 50 000 zł do kwoty 150 000 zł), uprawniającego do zwolnienia podmiotowego, ułatwi prowadzenie działalności gospodarczej podatnikom osiągającym niewielkie obroty, gdyż przyczyni się w znacznym stopniu do redukcji obciążeń administracyjnych. Podatnik do momentu przekroczenia limitu obrotu nie ma obowiązku m. in. prowadzenia pełnej ewidencji, składania deklaracji dla tego podatku. W konsekwencji wpłynie to korzystnie na rozwój drobnej wytwórczości.

Proponuje się jednak z uwagi na sytuację budżetową stopniowe podwyższanie limitu obrotu uprawniającego do zwolnienia z podatku od towarów i usług. Stopniowe podwyższanie limitu odbywałoby się w następujący sposób: na rok 2010r. limit obrotu wyniósłby 20 000 EUR, a na rok 2011 limit ten osiągnąłby wartość docelową 30 000 EUR.