e-Podatki

Droższe usługi komornicze obciążą wierzycieli 2009-03-24


Interpelacja nr 7439 do ministra finansów w sprawie rozporządzenia ministra finansów z dnia 30 grudnia 2008 r. w sprawie wysokości opłaty uiszczanej na rachunek organu podatkowego za udostępnienie informacji komornikom sądowym oraz trybu jej pobierania i sposobu uiszczania

(…) Szanowny Panie Ministrze! Według przedstawionego projektu komornik będzie ponosił opłaty za informacje udostępnione przez organ podatkowy. Tymczasem z informacji przekazanych mi przez organizacje przedsiębiorców wynika, że w rzeczywistości opłaty tej nie poniesie komornik, jak twierdzi w Ministerstwo Finansów, ale wierzyciel (w przypadku bezskutecznej egzekucji) lub dłużnik (przy skutecznej egzekucji). Wskazując przy tym, że 60-80% egzekucji na przecz przedsiębiorców jest nieskuteczna. Zatem przy bezskutecznej egzekucji będzie to opłata dodatkowa. Ze względu na skalę takich egzekucji ograniczona zostanie ich dostępność przedsiębiorców i obywateli, a dochodzenie małych i średnich wierzytelności na drodze sądowej i egzekucji komorniczej będzie jeszcze mniej opłacalne.

Dodatkowo projektowane wysokości opłat (45 zł za informację pisemną i 35 zł za informację np. telefoniczną) wydają się drastycznie niewspółmierne do faktycznych kosztów udzielenia takiej informacji. Trudno tak wysoko wyceniać koszt papieru lub wypełnienia formularza elektronicznego, koszt połączenia telefonicznego (ponoszony na ogół przez dzwoniącego) lub koszt transmisji danych poprzez Internet. Należy zauważyć, że opłaty te zwiększają koszty bezskutecznej egzekucji komorniczej i będą zniechęcać przedsiębiorców do dochodzenia małych i średnich należności na drodze sądowej i komorniczej.

Mając powyższe na uwadze, proszę o udzielenie odpowiedzi na następujące pytania:

1. Czy możliwe jest urealnienie kosztów udzielania wspomnianych informacji komornikowi i nieobciążanie przedsiębiorców oraz innych wierzycieli drastycznie wysokimi kwotami opłat?

2. Jakie jest uzasadnienie dla określenia opłat w proponowanej wysokości?

Z poważaniem

Poseł Bożenna Bukiewicz

Zielona Góra, dnia 16 stycznia 2009 r.

Odpowiedź podsekretarza stanu w Ministerstwie Finansów - z upoważnienia ministra - na interpelację nr 7439 w sprawie rozporządzenia ministra finansów z dnia 30 grudnia 2008 r. w sprawie wysokości opłaty uiszczanej na rachunek organu podatkowego za udostępnienie informacji komornikom sądowym oraz trybu jej pobierania i sposobu uiszczania

Szanowny Panie Marszałku! Odpowiadając na interpelację poseł Bożenny Bukiewicz z dnia 16 stycznia 2009 r., przekazaną przy piśmie z dnia 30 stycznia 2009 r., Nr SPS-023-7439/09, w sprawie wysokości opłaty uiszczanej na rachunek organu podatkowego za udostępnienie informacji komornikom sądowym, uprzejmie wyjaśniam, co następuje.

Opłata za udzielanie informacji komornikom sądowym została ustanowiona w ustawie z dnia 29 sierpnia 1997 r. o komornikach sądowych i egzekucji (Dz. U. z 2006 r. Nr 167, poz. 1191, z późn. zm.). Z art. 2 ust. 9 tej ustawy wynika, iż opłatę za udzielenie informacji komornik uiszcza po jej udzieleniu, na wezwanie podmiotu udzielającego informacji. Natomiast ustawą z dnia 7 listopada 2008 r. o zmianie ustawy Ordynacja podatkowa oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 209, poz. 1318) został wprowadzony obowiązek uiszczenia opłaty od informacji udostępnianych komornikom sądowym przez organy podatkowe.

Konieczność wydania, na podstawie delegacji zawartej w art. 299 § 7 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r., Nr 8, poz. 60 z późn. zm.), rozporządzenia ministra finansów w sprawie wysokości opłaty uiszczanej na rachunek organu podatkowego za udostępnienie informacji komornikom sądowym wynikała z braku szczegółowych przepisów w tej materii w ustawie o komornikach sądowych i egzekucji, która jedynie określiła obowiązek uiszczania takiej opłaty w związku z udzielonymi informacjami przez wymienione w tej ustawie podmioty, nie tylko organy podatkowe.

1. Odnosząc się do zgłoszonej uwagi dotyczącej obciążania przedmiotową opłatą dłużników (lub wierzycieli), należy wskazać na cel wprowadzenia omawianej regulacji.

Zgodnie z uzasadnieniem do projektu ustawy o zmianie ustawy Ordynacja podatkowa oraz niektórych innych ustaw: „...czynności egzekucyjne w sprawach cywilnych komornik sądowy wykonuje na własny rachunek (art. 3a ustawy o komornikach sądowych i egzekucji). Mając na względzie powyższe, nie można akceptować sytuacji, w której koszty ponoszone przez organy podatkowe w zakresie sporządzenia informacji na żądanie komornika sądowego ponosi budżet państwa, czyli de facto wszyscy podatnicy, w tym również przedsiębiorcy terminowo regulujący swoje zobowiązania podatkowe”.

Propozycja nieobciążania opłatami przedsiębiorców oraz innych wierzycieli wykracza poza zakres delegacji ustawowej zawartej w art. 299 § 7 ustawy Ordynacja podatkowa. Przepis ten nie przewiduje upoważnienia do określania w drodze rozporządzenia przypadków niepobrania opłaty. Nie będzie ona pobierana, jeśli takie zwolnienie będą przewidywały odrębne przepisy, na co wskazuje treść art. 299 § 6 Ordynacji podatkowej. Takim przepisem zwalniającym wniosek od opłaty jest art. 2 ust. 7 ustawy o komornikach sądowych i egzekucji, który stanowi:

„W sprawach o egzekucję lub o zabezpieczenie świadczeń alimentacyjnych lub rent mających charakter alimentów oraz w sprawach o egzekucję lub o zabezpieczenie świadczeń wszczętych na wniosek Skarbu Państwa, w tym na polecenie sądu lub prokuratora, niezwiązanych z wykonywaniem działalności gospodarczej, informacje, o których mowa w ust. 5, udzielane są nieodpłatnie.”

2. Wyjaśniając kwestie związane z wysokością opłaty za udostępnienie przez organy podatkowe informacji komornikom sądowym, pragnę zauważyć, że w ocenie skutków regulacji, załączonej do uzasadnienia projektu ustawy o zmianie ustawy Ordynacja podatkowa oraz niektórych innych ustaw (druk sejmowy nr 951) prognozowano tę opłatę na poziomie około 40 zł.

Podkreślenia w tym miejscu wymaga, iż zakres informacji wynikających z ewidencji i akt spraw prowadzonych przez organy podatkowe, udostępnianych przez te organy dla potrzeb egzekucji sądowej, jest szeroki i bardzo zróżnicowany. W praktyce wnioski komorników obejmują informacje dotyczące:

- danych płatnika zaliczek na podatek dochodowy dłużnika,

- numerów NIP, PESEL i dowodu osobistego, imion rodziców dłużnika oraz numeru REGON, jeżeli został nadany i jest znany organowi podatkowemu,

- numerów rachunków bankowych,

- wierzytelności o zwrot nadpłaconego podatku lub zwrotu podatku,

- prowadzonych przeciwko dłużnikowi postępowań egzekucyjnych, składników majątkowych, do których zostały skierowane (zastosowany sposób egzekucji), także skutku, z jakim są lub były prowadzone,

- nazwy i adresu biura rachunkowego prowadzącego na rzecz dłużnika czynności finansowo-rozliczeniowe,

- adresu zamieszkania (pobytu) dłużnika, adresu siedziby i miejsca wykonywania działalności gospodarczej przez dłużnika, adresu korespondencyjnego wskazanego przez dłużnika,

- wszystkich znanych składników majątkowych dłużnika,

- dochodów osiągniętych w poszczególnych latach,

- wykazanych przez dłużnika dochodów z zagranicy.

Zgromadzenie tak wszechstronnych informacji jest czasochłonne i wymaga dużego nakładu pracy ze strony pracowników organu podatkowego. W związku z tym ponoszone przez organy podatkowe (budżet państwa) koszty zebrania i sporządzenia (koszty materiałowe) informacji, w związku z realizacją wniosku komornika sądowego, są znaczne. Koszty te są zdecydowanie wyższe niż ponoszone przez ZUS, w przypadku którego za udzielanie informacji przewidziana jest opłata w wysokości 33 zł. Pragnę także podkreślić, iż w latach 2006-2007 do urzędów skarbowych wpłynęło około 1260 tys. wniosków od komorników sądowych. Dodać należy, że średni koszt roboczogodziny w urzędach skarbowych kształtował się w 2008 r. na poziomie 36 zł, a średni czas przypadający na sporządzenie jednej informacji wynosił około 1 godziny.

Mając powyższe na uwadze, należy stwierdzić, że wysokość opłat określonych w rozporządzeniu ministra finansów dnia 30 grudnia 2008 r. w sprawie wysokości opłaty uiszczanej na rachunek organu podatkowego za udostępnienie informacji komornikom sądowym oraz trybu jej pobierania i sposobu uiszczania (Dz. U. Nr 237, poz. 1664), w kwotach 45 zł (za informację pisemną) oraz 35 zł (za informację w formie innej niż pisemna), odzwierciedla rzeczywiste koszty sporządzania informacji.

Z poważaniem
Podsekretarz stanu
Maciej Grabowski
Warszawa, dnia 11 lutego 2009 r. (…)
(źródło: Parlament)